ΣΥΝΕΝΤΕYΞΕΙΣ - ΠΡΟΣΩΠΑ

ΣΥΝΕΝΤΕYΞΕΙΣ - ΠΡΟΣΩΠΑ

Πρόσωπα - Συνέντευξη: M. Σταθόπουλος, Kαθηγητής, πρώην Πρύτανης και Yπουργός - Eπίδοση Tιμητικού Tόμου
Συνέντευξη - Πρόσωπα:
Άννα Μπενάκη-Ψαρούδα

Συνέντευξη:
ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ ΚΡΙΜΙΤΖΗΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΠΑΠΑΔΙΑ-ΛΑΛΑ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
A. Kαρράς

Πρόσωπα - Συνέντευξη: K. Σπινέλλη
Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Kαθηγητής A. Γ. Παπαβασιλείου - Eργαστήριο Bιολογικής Xημείας

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Iωάννης-Θεοφάνης Παπαδημητρίου, ομότιμος καθηγητής Φιλοσοφικής Σχολής: Eπίδοση τιμητικού τόμου

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Aναστάσιος-Παύλος Λεβέντης

Πρόσωπα - Συνέντευξη: Kαθηγητής Riccardo Campa
Πρόσωπα - Συνέντευξη: N. Σταυρακάκης
Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Ο Γ. ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΣ και ο κ. Π. ΠΑΤΣΗΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΣΑΝΤΑΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΖΩΗ ΣΑΜΑΡΑ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΣΤΕΛΛΑ ΠΡΙΟΒΟΛΟΥ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΑΘ. ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Θ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΆΝΝΑ ΜΠΕΝΑΚΗ-ΨΑΡΟΥΔΑ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Γ. ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΆΡΗΣ ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Α. Μ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
NIGEL BEVAN

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΝΙΚΟΛΑΟΣ, ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΜΕΣΟΓΑΙΑΣ ΚΑΙ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
A. E. H. EMERY

Συνέντευξη:
Β. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
Μ. DÉON

Συνέντευξη:
Θ. ΠΕΛΕΓΡΙΝΗΣ

Συνέντευξη:
Λ. ΚΑΚΙΣΗ

Συνέντευξη:
Ε. C. PRESCOTT

Συνέντευξη:
ΣΤΑΥΡΟΣ ΜΑΝΩΛΑΓΑΣ

Συνέντευξη:
ROBERT GALLO

Συνέντευξη:
ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ ΚΑΛΛΕΡΓΗΣ

Συνέντευξη:
ΧΡΗΣΤΟΣ ΖΕΡΕΦΟΣ

Συνέντευξη:
G. C. CHRISTIE

Συνέντευξη:
Χ. ΚΟΥΤΗΦΑΡΗΣ

Συνέντευξη:
JERKER BLOMQVIST

Συνέντευξη:
P. A. Yotopoulos

Συνέντευξη:
Μ. Παπαμιχαήλ

Συνέντευξη:
Recep Akdag

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΟΥΜΑΝΤΟΣ

Συνέντευξη:
Βασίλειος Μαρκεζίνης

Συνέντευξη:
JAMES MERRIT DOWNEY

Συνέντευξη:
VACLAV KLAUS

Συνέντευξη:
MEIR STAMPFER

Συνέντευξη:
FRANCESCO BERLINGIERI

Συνέντευξη:
FERNARD LABRIE

Συνέντευξη:
ALLAN TEMPLETON

Συνέντευξη:
ΗΛΙΑΣ ΜΠΕΖΕΒΕΓΚΗΣ

Συνέντευξη:
ΚΩΣΤΑΣ ΓΕΩΡΓΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΑΛΙΤΗΣ

Συνέντευξη:
JOHANNES KODER

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΡΕΑΤΣΑΣ

Συνέντευξη:
RICHARD LAWRENCE HUNTER

Συνέντευξη:
GUY VERHOFSTADT

Συνέντευξη:
ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΑΛΕΞΙΟΥ

Συνέντευξη:
Ν. ΛΕΓΑΚΗΣ - Ε. ΓΙΑΜΑΡΕΛΛΟΥ

Συνέντευξη:
ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΡΙΑΡΑΣ

Συνέντευξη:
ΚΩΣΤΑΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ

Συνέντευξη:
MARTHA NUSSBAUM

Συνέντευξη:
GRIGORY ARSH

Συνέντευξη:
ΝΑΣΟΣ ΒΑΓΕΝΑΣ

Συνέντευξη:
ΒΑΣΟΣ ΛΥΣΣΑΡΙΔΗΣ

Συνέντευξη:
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΦΩΚΑΣ

Συνέντευξη:
ΒΥΡΩΝ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
MARVIN CARLSON

Συνέντευξη:
PETER AGRE

Συνέντευξη:
TOMAS HAGG

Συνέντευξη:
Π.B. ΠΑΣΧΟΣ

Συνέντευξη:
Αρχιεπίσκοπος Αμερικής κ.κ. Δημήτριος

Συνέντευξη:
G. Conte, R. Thomas, J. Dangel (β' μέρος)

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΔΗΣ

Συνέντευξη:
G. Conte, R. Thomas, J. Dangel

Συνέντευξη:
GIULIO FERRONI

Συνέντευξη:
ΘΑΝΟΣ ΒΕΡΕΜΗΣ

Συνέντευξη:
ΣΠΥΡΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ

Συνέντευξη:
ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΡΟΥΚΟΥΝΑΣ

Συνέντευξη:
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΗΣ

Συνέντευξη:
ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΑΚΩΣΤΑΣ

Συνέντευξη:
VALENTIN GARCIA YEBRA

Συνέντευξη:
ΦΡΕΙΔΕΡΙΚΗ ΤΑΜΠΑΚΗ-ΙΩΝΑ

Συνέντευξη:
Γ. ΚΡΕΑΤΣΑΣ

Συνέντευξη:
ΠΑΝΟΣ ΚΑΖΑΚΟΣ

Συνέντευξη:
ΧΡΙΣΤΟΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Συνέντευξη:
ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΛΑΜΠΡΙΝΟΥΔΑΚΗΣ

Συνέντευξη:
ΑΝΤΩΝΗΣ ΚΟΥΤΣΕΛΙΝΗΣ

Συνέντευξη:
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΜΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΟΥΜΑΝΤΟΣ

Συνέντευξη:
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΠΡΟΥΚΑΚΗΣ

Συνέντευξη:
ΕΛΕΝΗ ΧΑΤΖΗΑΡΓΥΡΗ

Συνέντευξη:
ΛΟΥΚΑΣ ΣΠΑΡΟΣ

Συνέντευξη:
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΖΩΓΡΑΦΟΣ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ

Συνέντευξη:
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΡΓΥΡΙΑΔΗΣ

Συνέντευξη:
ΕΛΕΝΗ ΦΕΣΣΑ-ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ

Συνέντευξη:
ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΧΡΥΣΑΦΗΣ

Συνέντευξη:
ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΤΑΜΗΣ

Συνέντευξη:
ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ - ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΑΓΚΑΚΗΣ

Συνέντευξη:
SIR GEOFFREY LLOYD

Συνέντευξη:
ΘΑΝΑΣΗΣ ΛΑΛΑΣ

Συνέντευξη:
JOERG SCHAEFER

Συνέντευξη:
OΙ ΣΥΝΘΕΤΕΣ ΤΟΥ «TΕΧΝΩΝ EΠΙΣΚΕΨΙΣ»

Συνέντευξη:
KΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ - ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΛΕΚΚΑΣ

Συνέντευξη:
KΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣBOΛOΠOYΛOΣ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΑΒΒΑΣ

Συνέντευξη:
STANLEY HOFFMANN

Συνέντεξη:
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΚΩΣΤΙΟΣ

Συνέντεξη:
ALBERT BANDURA

Συνέντεξη:
ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΧΡΥΣΟΣ

Συνέντεξη:
ΜΙΧΑΗΛ ΣΕΧΑΣ

Συνέντεξη:
NΙΚΟΣ XΑΤΖΗΧΡΗΣΤΙΔΗΣ

Συνέντεξη:
NΙΚΗΦΟΡΟΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΥΡΟΣ

Συνέντεξη:
ΠΑΤΡΟΚΛΟΣ ΣΤΑΥΡΟΥ

Ομιλία:
JORGE SAMPAIO

Συνέντευξη:
ΤΙΤΟΣ ΠΑΤΡΙΚΙΟΣ

Συνέντευξη:
JEFFREY M. DRAJEN

Συνέντευξη:
ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΡΟΥΚΟΥΝΑΣ

Συνέντευξη:
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΡΙΜΠΑΣ

Συνέντευξη:
RICHARD POSNER

Συνέντευξη:
ΓPHΓOPIOΣ ΠONTIΦHΞ

Συνέντευξη:
Α. ΔΑΝΑΣΣΗΣ - ΑΦΕΝΤΑΚΗΣ

Συνέντευξη:
V. NAVASKY

Συνέντευξη:
Δ.Σ. ΓΑΛΑΝΟΣ

Συνέντευξη:
LOUIS IGNARRO

Συνέντευξη:
ΚΩΣΤΑΣ ΜΠΕΗΣ

Συνέντευξη:
ΚΙΚΗ ΔΗΜΟΥΛΑ

Συνέντευξη:
ΕΠ. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
ΑΠ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ

Συνέντευξη:
M.J. OSBORNE

Συνέντευξη:
P. A. Yotopoulos

15/4/2007
Συνέντευξη στις Δ. Λεμπεσοπούλου
Μορφή εύκολης εκτύπωσης

P. A. Yotopoulos, καθηγητής του Πανεπιστημίου του Stanford

Επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών

Ο καθηγητής Παναγιώτης Πανα γιωτόπουλος (διεθνώς γνωστός ως Pan A . Yotopoulos) είναι ο μότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Stanford και τακτικός καθηγητής του Πα νεπιστημίου της Φλωρεντίας. Έχει δια τελέσει σύμβουλος πολλών διεθνών ορ γανισμών και των κυβερνήσεων περισσοτέρων από πενήντα χώρες, ενώ είναι συγγραφέας σημαντικών βιβλίων πάνω σε θέματα ανάπτυξης και άλλων οικονο μικών θεμάτων και άρθρων σε διακεκρι μένα επιστημονικά περιοδικά. Στις 8 Μαρτίου αναγορεύθηκε επίτιμος διδάκτορας της Σχολής Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Την παρουσίαση του έργου του έκανε ο καθηγητής Οικονομικών και διοικητής του Ι.Κ.Α. κ. Γ. Μέργος. Στη συνέχεια ακολούθησε ομι λία του τιμωμένου με θέμα «The Asymmetric Benefits of Globalization: Between Countries and Within Socio- economic Classes».


Αναμνηστική φωτογραφία μετά την αναγόρευσηΚύριε Καθηγητά, έχει υποστηριχθεί ότι, μέσω του μηχανισμού της παγκοσμιοποίησης, μπορεί πολύ εύκολα να λυθεί το πρόβλημα της παγκόσμιας φτώχειας, όχι όμως και αυτό της βιώσιμης ανάπτυξης. Τι πιστεύετε;

Αυτή είναι μια καλή παρατήρηση. Η παγκοσμιο ποίηση αναφέρεται βασικά στη βιώσιμη ανάπτυξη. Ένα καινούργιο στοιχείο είναι ότι η παγκοσμιο ποίηση είναι αρνητική ως προς το θέμα βιώσιμης ανάπτυξης των υπανάπτυκτων χωρών και ότι τα οφέλη της παγκοσμιοποίησης μαζεύονται κυρίως στις ανεπτυγμένες χώρες. Ο λόγος είναι απλός: το ελεύθερο εμπόριο, η ελεύθερη αγορά και το laissez faire βασίζονται καταρχήν στο συγκριτικό πλεονέκτημα του Ντέιβιντ Ρικάρντο το οποίο κυριαρχούσε κατά το πρώτο τέταρτο του 19ου αιώνα. Τώρα, όμως, είμαστε στο πρώτο τέταρτο του 21ου αιώνα. Η διαφορά είναι ότι ο κόσμος έχει αλ λάξει σχετικά με τις δυνατότητες της ανάπτυξης και σχετικά με το διεθνές εμπόριο. Το διεθνές ε μπόριο του 19ου αιώνα ήταν εμπόριο υλικών αγα θών, αγροτικών αγαθών, μηχανημάτων και σ' αυ τή την περίπτωση το συγκριτικό πλεονέκτημα του Ρικάρντο, που είναι ακόμη η βασική θεωρία που χρησιμοποιούμε για τις παγκόσμιες ελεύθερες α γορές ήταν αρκετό για να βοηθήσει και τις ανε πτυγμένες και τις υπανάπτυκτες χώρες.

Η έννοια του συγκριτικού πλεονεκτήματος σημαίνει ότι ακόμη και αν είσαι φτωχή χώρα και εξάγεις υλικά αγαθά ( commodities ) έχεις κέρδη. Η πλού σια χώρα έχει περισσότερα κέρδη αλλά δεδομένου ότι το εμπόριο βασίζεται στον ελάχιστο πα ρονομαστή της φτηνής εργασίας και της μικρό τερης τιμής του αγαθού που θα διοχετευθεί στον καταναλωτή, οι φτωχές χώρες μπορούσαν να ε ξάγουν πράγματα επίσης και να έχουν κέρδος.

Ο Σούμπιτερ, ένας σπουδαίος αυστριακός οικο νομολόγος, καθηγητής του Harvard το 1930, δι οικητής της κεντρικής τράπεζας της Αυστρίας και υπουργός οικονομικών, έχει γράψει μια καταπληκτική ιστορία της οικονομικής επιστήμης, όπου έ χει παρατηρήσει ότι η θεωρία του Ρικάρντο -για να χρησιμοποιήσω τα λόγια του- «καταλήγει στην δημιουργική καταστροφικότητα του καπιταλι σμού». Τι εννοούσε; Εννοούσε ότι κατά τη θεωρία του συγκριτικού πλεονεκτήματος, το πλεονέκτη μα βασίζεται στο ότι παράγεις το αγαθό στη μι κρότερη δυνατή τιμή του βάσει του υπάρχοντος ανταγωνισμού. Έτσι, όμως, δεν υπάρχουν κέρδη και ο καπιταλισμός δεν μπορεί να ζήσει χωρίς κέρδη. Αυτό ήταν, ξέρετε, αίνιγμα κατά κάποιο τρόπο, και η ουσία της όλης αυτής ομιλίας μου εί ναι ότι η ερώτηση αυτή του Σούμπιτερ έχει λυθεί τώρα στη δεύτερη παγκοσμιοποίηση.

Ο καπιταλισμός φάνηκε πολύ έξυπνος και κατά φερε όχι μόνο να διαβιώσει αλλά και να απολαύ σει τα περισσότερα, τα σπουδαιότερα οφέλη της παγκοσμιοποίησης λόγω του ότι οι ανεπτυγμένες χώρες εξάγουν όχι υλικά αγαθά πλέον όπως εξήγαν προ δύο αιώνων αλλά αποεμπορευματο ποιημένα αγαθά, υπηρεσίες κατά κάποιον τρόπο. Και οι υπηρεσίες δημιουργούν κέρδη παραπάνω από τον ελάχιστο κοινό παρονομαστή του κό στους παραγωγής του αγαθού.

Αυτό που δημιουργείται, λοιπόν, είναι αυτό που λέμε στα οικονομικά economic rends , δηλαδή οι κονομική πρόσοδο. Το σημερινό διεθνές εμπόριο καταλήγει στο γεγονός ότι οι πλούσιες χώρες έ χουν μονοπωλιακές προσόδους από τις εξαγω γές τους, ενώ οι υπανάπτυκτες χώρες εξάγουν ακόμη αυτά που εξήγαν και τον 19ο αιώνα. Επο μένως αυτή είναι η βασική ασυμμετρία η οποία καταλήγει στο να ζουν πολύ καλά οι πλούσιες χώ ρες και να έχουν τα προβλήματα οι φτωχές χώρες. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα αυτής ό λης της ομιλίας. Και αυτό είναι καινούργιο στοι χείο το οποίο, εγώ τουλάχιστον, δεν έχω δει που θενά να αναπτύσσεται στη διεθνή βιβλιογραφία. Λοιπόν αυτά που λέγαμε τώρα είναι ένα μέρος της ερωτήσεώς σας: αν η παγκοσμιοποίηση σή μερα είναι ο κατάλληλος μηχανισμός για την α νάπτυξη των υπανάπτυκτων χωρών. Καταλήξαμε στο ότι δεν είναι.

Το δεύτερο θέμα που αναφέρατε είναι αν είναι ο κατάλληλος μηχανισμός για τη λύση του προ βλήματος της φτώχειας στο εσωτερικό μιας χώ ρας. Αυτό που πρέπει να λάβουμε υπ' όψιν είναι ότι οι εξαγωγές των φτωχών χωρών είναι υλικά αγαθά και οι εισαγωγές των πλουσίων χωρών εί ναι υλικά αγαθά. Δεδομένου του ότι τα υλικά αγαθά εξάγονται σε βάση του φθηνότερου κοινού παρονομαστή στη χαμηλότερη τιμή και δεδομέ νου ότι και οι πλούσιοι και οι φτωχοί αγοράζουν τα κινέζικα μπλουζάκια του ενός ευρώ, θα περιμέναμε ότι η παγκοσμιοποίηση είναι καλή και για τους φτωχούς και για τους πλούσιους.

Αυτό δεν είναι σωστό γιατί προτού να μπορέσεις να απολαύσεις τα φτηνά κινέζικα μπλουζάκια πρέπει να έχεις εισόδημα. Και για να έχεις εισόδημα πρέπει να έχεις δουλειά. Και η δουλειά θα μπορούσε να βοηθήσει τους εργάτες να ανεβούν στην οικονομική κλίμακα και στην κοινωνική κλί μακα και να γίνουν μικροαστοί. Αυτή η δυνατότη τα έχει εξαφανιστεί τώρα γιατί είναι άνεργοι.

Από την άλλη μεριά, οι πλούσιοι δεν έχουν το πρόβλημα της ανεργίας γιατί έχουν πλούτο. Και επίσης όχι μόνο δεν έχουν πρόβλημα με τα κινέ ζικα μπλουζάκια, αποδεικνύεται ότι έχουν και έμμεσες ωφέλειες από την παγκοσμιοποίηση, γιατί υπάρχουν πλούσιοι και στις φτωχές και στις ανε πτυγμένες χώρες. Οι πλούσιοι των φτωχών χω ρών δεδομένου ότι υπάρχει ελεύθερο εμπόριο μπορούν να απολαύσουν τα αποεμπορευματο ποιημένα προϊόντα στη φτωχή χώρα όπου βρί σκονται. Αν είσαι πλούσιος αγοράζεις οτιδήποτε είτε στη Μπαγκλαντές είτε στη Νέα Υόρκη. Και αν πληρώνεις τιμές για Gucci στη φτωχή χώρα για τί μπορείς να το κάνεις, το πρόβλημα που δημι ουργείται είναι πρόβλημα της κεντρικής τράπε ζας γιατί αυτά πληρώνονται σε συνάλλαγμα και οι περισσότερες εισαγωγές των φτωχών χωρών σε συνάλλαγμα πάνε σε προϊόντα που καταναλώ νουν οι πλούσιοι κι όχι σε κινέζικα μπλουζάκια. Επομένως η παγκοσμιοποίηση είναι ένας παράγο ντας που μπορεί να δημιουργήσει την οικονομική κρίση στις φτωχές χώρες, γι' αυτό και παρατη ρούμε τόσες οικονομικές κρίσεις στον κόσμο από τη νοτιανατολική Ασία μέχρι το Μεξικό, την Αργεντινή, την Τουρκία, η οποία ήταν κάποτε μάλιστα ταχεία αναπτυσσόμενη χώρα.

Υπολογίζεται ότι μέχρι το 2050 στον όμιλο των πλουσιοτέρων κρατών θα είναι η Βραζιλία, η Ρωσία, η Ινδία και η Κίνα, ενώ από τα σημερινά μέλη θα έχουν μείνει μόνο η Ιαπω νία και οι ΗΠΑ. Πώς βλέπετε μια τέτοια εξέ λιξη; Σε τι οφείλεται;

Είναι γεγονός ότι η παγκοσμιοποίηση ωφελεί τις πλούσιες χώρες και αυτές που αναπτύσσονται πολύ γρήγορα όχι γιατί είναι πλούσιες, αλλά για τί αν και φτωχές είναι έξυπνες. Λοιπόν οι Κινέζοι έχουν παίξει ένα πολύ έξυπνο παιχνίδι μέχρι τώ ρα σχετικά με την παγκοσμιοποίηση. Εκτός αυ τού έχουν και το « weapon of mass destruction »: φτηνή και άφθονη εργασία. Λοιπόν, μπορούν να συνεχίσουν να αναπτύσσονται ταχύτατα και να γί νουν πλούσια χώρα και αν γίνουν πλούσια, ή έ στω μεσοεισοδηματική χώρα, θα είναι ευλογία για όλο τον κόσμο γιατί έχουν το 1/5 του πληθυ σμού της Γης. Δεν μπορώ να κάνω σίγουρη πρόβλεψη αλλά έχουν παίξει το παιχνίδι τόσο έξυπνα ω ς τώρα που νομίζω ότι ξέρουν τι κάνουν.

Ως προς την Ινδία, και εκεί παίζουν το παιχνίδι έ ξυπνα, αλλά έχουν ένα ακόμη μεγαλύτερο πλεο νέκτημα: ότι έχουν ήδη πολύ καλά μορφωμένο πληθυσμό και ότι μιλούν και αγγλικά, τη διεθνή γλώσσα πανεπιστημιακή, του εμπορίου κ.λπ. Τους βλέπουμε παντού στο εξωτερικό να δια πρέπουν. Επομένως και η Ινδία και η Κίνα έχουν καλές βάσεις ώστε να δημιουργήσουν μια ανά πτυξη ταχύτατη και κανονική.

Η Βραζιλία έχει ένα πολύ σημαντικό πλεονέκτη μα: βγάζει βενζίνη όχι από το καλαμπόκι που χρη σιμοποιεί η Αμερική, αλλά από το ζαχαροκάλαμο. Και το ζαχαροκάλαμο δεν χρειάζεται να το καλ λιεργήσει κανένας, είναι ένα άγριο τροπικό φυτό. Αντιθέτως, το καλαμπόκι είναι πολύ ακριβό για να το καλλιεργήσεις και να το φροντίσεις. Λοιπόν, η Βραζιλία, με αυτή την πηγή του πλούτου που έ χει, και με την καινούργια τεχνολογία που έχει α νακαλυφθεί τώρα, μπορεί να γίνει μια σημαντική χώρα παραγωγής βιοκαυσίμου. Γιατί νομίζετε ότι ο Bush επισκέφθηκε τη Βραζιλία;

Και κάτι άλλο θετικό που βρίσκεται στον ορίζοντα τώρα είναι η ευνοϊκότερη στάση που τηρούν πια η Διεθνής Τράπεζα και το Νομισματικό Ταμείο, τα οποία έχουν λιγάκι μετριάσει τη λατρεία που εί χαν προς την παγκοσμιοποίηση και τις ελεύθε ρες αγορές κ.λπ.

Ο δρόμος δεν είναι τόσο εύκολος, υπάρχει και ισχυρός ανταγωνισμός μεταξύ των χωρών, αλλά νομίζω ότι όπως πάμε τώρα, αυτή την εποχή που μαθαίνουμε τα περισσότερα από τα αποτελέσμα τα της παγκοσμιοποίησης, ίσως μερικές χώρες από αυτές που αναφέρατε να καταλήξουν σε με σοεισοδηματικές ή πλουσιότερες φυσικά από ό,τι είναι η Ευρώπη. Πάντως ο κόσμος θα είναι πολύ διαφορετικός το 2050.  

Λίγα χρόνια μετά την υιοθέτηση του ευρώ ως εθνικού νομίσματος πολλών χωρών, πώς έχει διαμορφωθεί η οικονομία σε διεθνές ε πίπεδο; Τελικά ωφέλησε το κοινό νόμισμα ή, όπως έχει υποστηριχθεί, το μέτρο αυτό ή ταν θετικό μονάχα για συγκεκριμένες εθνι κές οικονομίες;

Για το θέμα της Ελλάδας δεν γεννάται ζήτημα. Πριν από κάποια χρόνια, το 1998 νομίζω, είχα δώσει μια διάλεξη στο Πανεπιστήμιο Αθηνών σχετικά με την υποτίμηση. Μεταξύ άλλων είχε έρ θει και ένας δημοσιογράφος, ο κ. Μίχας, ο οποίος την επόμενη μέρα έγραψε ένα άρθρο στην ε φημερίδα του με μεγάλη επικεφαλίδα «Ο λύκος της υποτίμησης τρώει τα μοναχικά νομίσματα, λέ ει ο Γιωτόπουλος». Λοιπόν, αυτό που με τρόμαζε εκείνη την εποχή είναι ότι όπως πήγαινε, η Ελλάδα θα μπορούσε να μείνει έξω από το ευρώ. Και υπήρχαν πολλοί καλοί λόγοι για να το κάνει αυτό. Προχθές είχα μια συζήτηση με τον Υπουργό των Οικονομικών, τον κ. Αλογοσκούφη, ο οποίος ήταν και μαθητής μου, όταν δίδασκα εδώ στο Πα νεπιστήμιο το 1974. Και αυτό που μου είπε, μεταξύ άλλων, ήταν ότι το πρόβλημα της υποτίμησης το έχουμε λύσει εδώ στην Ελλάδα. Ναι, του λέω, και του είπα τον τίτλο του Μίχα. Δεν είχε ακούσει τη συζήτηση εκείνη την εποχή αλλά τώρα είχε γίνει και κοινή παρατήρηση ότι δεν υπάρχει φόβος να υποτιμάται συνέχεια η δραχμή, λόγω του ευ ρώ. Τώρα η Ελλάδα το έλυσε το πρόβλημα, αλλά το πρόβλημα που δεν έλυσε η Ελλάδα είναι ότι οι νοικοκυρές χάνουν πάρα πολλά γιατί το ευρώ εί ναι πολύ ακριβό και ως εκ τούτου οι τιμές αυξάνονται. Και το ευρώ είναι ακριβό γιατί είτε το θέ λουμε είτε όχι έχει γίνει ένα παράλληλο διεθνές νόμισμα σαν το δολάριο και οι Αμερικανοί ξέρουν πώς να εκμεταλλεύονται το διεθνές νόμισμα, ενώ οι Ευρωπαίοι δεν το έχουν μάθει αυτό γιατί δεν έχουν κοινό προϋπολογισμό.

Πάντως το γεγονός είναι ότι σήμερα έχουμε μια Ελλάδα διαφορετική από ό,τι ήταν όταν ήμουν ε γώ φοιτητής. Ήταν τελείως κατεστραμμένη εκείνη την εποχή και για το γεγονός ότι υπήρξαν η γέτες οι οποίοι κατάφεραν να μας βάλουν στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Ένωση πρέπει να είμαστε ευτυχείς και να τους χρωστάμε πολλά. Αυτό που χρειάζεται στην Ελλάδα είναι να συσπειρω θούμε λιγάκι, να λησμονήσουμε τα κόμματα για να μιλάμε πια σαν λαός και να μην κοιτάμε το μι κροσυμφέρον μας - είτε είμαστε φοιτητές, είτε καθηγητές, είτε πολιτικοί.


Αρχή της σελίδας