ΣΥΝΕΝΤΕYΞΕΙΣ - ΠΡΟΣΩΠΑ

ΣΥΝΕΝΤΕYΞΕΙΣ - ΠΡΟΣΩΠΑ

Πρόσωπα - Συνέντευξη: M. Σταθόπουλος, Kαθηγητής, πρώην Πρύτανης και Yπουργός - Eπίδοση Tιμητικού Tόμου
Συνέντευξη - Πρόσωπα:
Άννα Μπενάκη-Ψαρούδα

Συνέντευξη:
ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ ΚΡΙΜΙΤΖΗΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΠΑΠΑΔΙΑ-ΛΑΛΑ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
A. Kαρράς

Πρόσωπα - Συνέντευξη: K. Σπινέλλη
Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Kαθηγητής A. Γ. Παπαβασιλείου - Eργαστήριο Bιολογικής Xημείας

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Iωάννης-Θεοφάνης Παπαδημητρίου, ομότιμος καθηγητής Φιλοσοφικής Σχολής: Eπίδοση τιμητικού τόμου

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Aναστάσιος-Παύλος Λεβέντης

Πρόσωπα - Συνέντευξη: Kαθηγητής Riccardo Campa
Πρόσωπα - Συνέντευξη: N. Σταυρακάκης
Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Ο Γ. ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΣ και ο κ. Π. ΠΑΤΣΗΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΣΑΝΤΑΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΖΩΗ ΣΑΜΑΡΑ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΣΤΕΛΛΑ ΠΡΙΟΒΟΛΟΥ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΑΘ. ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Θ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΆΝΝΑ ΜΠΕΝΑΚΗ-ΨΑΡΟΥΔΑ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Γ. ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΆΡΗΣ ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Α. Μ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
NIGEL BEVAN

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΝΙΚΟΛΑΟΣ, ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΜΕΣΟΓΑΙΑΣ ΚΑΙ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
A. E. H. EMERY

Συνέντευξη:
Β. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
Μ. DÉON

Συνέντευξη:
Θ. ΠΕΛΕΓΡΙΝΗΣ

Συνέντευξη:
Λ. ΚΑΚΙΣΗ

Συνέντευξη:
Ε. C. PRESCOTT

Συνέντευξη:
ΣΤΑΥΡΟΣ ΜΑΝΩΛΑΓΑΣ

Συνέντευξη:
ROBERT GALLO

Συνέντευξη:
ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ ΚΑΛΛΕΡΓΗΣ

Συνέντευξη:
ΧΡΗΣΤΟΣ ΖΕΡΕΦΟΣ

Συνέντευξη:
G. C. CHRISTIE

Συνέντευξη:
Χ. ΚΟΥΤΗΦΑΡΗΣ

Συνέντευξη:
JERKER BLOMQVIST

Συνέντευξη:
P. A. Yotopoulos

Συνέντευξη:
Μ. Παπαμιχαήλ

Συνέντευξη:
Recep Akdag

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΟΥΜΑΝΤΟΣ

Συνέντευξη:
Βασίλειος Μαρκεζίνης

Συνέντευξη:
JAMES MERRIT DOWNEY

Συνέντευξη:
VACLAV KLAUS

Συνέντευξη:
MEIR STAMPFER

Συνέντευξη:
FRANCESCO BERLINGIERI

Συνέντευξη:
FERNARD LABRIE

Συνέντευξη:
ALLAN TEMPLETON

Συνέντευξη:
ΗΛΙΑΣ ΜΠΕΖΕΒΕΓΚΗΣ

Συνέντευξη:
ΚΩΣΤΑΣ ΓΕΩΡΓΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΑΛΙΤΗΣ

Συνέντευξη:
JOHANNES KODER

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΡΕΑΤΣΑΣ

Συνέντευξη:
RICHARD LAWRENCE HUNTER

Συνέντευξη:
GUY VERHOFSTADT

Συνέντευξη:
ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΑΛΕΞΙΟΥ

Συνέντευξη:
Ν. ΛΕΓΑΚΗΣ - Ε. ΓΙΑΜΑΡΕΛΛΟΥ

Συνέντευξη:
ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΡΙΑΡΑΣ

Συνέντευξη:
ΚΩΣΤΑΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ

Συνέντευξη:
MARTHA NUSSBAUM

Συνέντευξη:
GRIGORY ARSH

Συνέντευξη:
ΝΑΣΟΣ ΒΑΓΕΝΑΣ

Συνέντευξη:
ΒΑΣΟΣ ΛΥΣΣΑΡΙΔΗΣ

Συνέντευξη:
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΦΩΚΑΣ

Συνέντευξη:
ΒΥΡΩΝ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
MARVIN CARLSON

Συνέντευξη:
PETER AGRE

Συνέντευξη:
TOMAS HAGG

Συνέντευξη:
Π.B. ΠΑΣΧΟΣ

Συνέντευξη:
Αρχιεπίσκοπος Αμερικής κ.κ. Δημήτριος

Συνέντευξη:
G. Conte, R. Thomas, J. Dangel (β' μέρος)

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΔΗΣ

Συνέντευξη:
G. Conte, R. Thomas, J. Dangel

Συνέντευξη:
GIULIO FERRONI

Συνέντευξη:
ΘΑΝΟΣ ΒΕΡΕΜΗΣ

Συνέντευξη:
ΣΠΥΡΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ

Συνέντευξη:
ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΡΟΥΚΟΥΝΑΣ

Συνέντευξη:
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΗΣ

Συνέντευξη:
ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΑΚΩΣΤΑΣ

Συνέντευξη:
VALENTIN GARCIA YEBRA

Συνέντευξη:
ΦΡΕΙΔΕΡΙΚΗ ΤΑΜΠΑΚΗ-ΙΩΝΑ

Συνέντευξη:
Γ. ΚΡΕΑΤΣΑΣ

Συνέντευξη:
ΠΑΝΟΣ ΚΑΖΑΚΟΣ

Συνέντευξη:
ΧΡΙΣΤΟΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Συνέντευξη:
ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΛΑΜΠΡΙΝΟΥΔΑΚΗΣ

Συνέντευξη:
ΑΝΤΩΝΗΣ ΚΟΥΤΣΕΛΙΝΗΣ

Συνέντευξη:
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΜΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΟΥΜΑΝΤΟΣ

Συνέντευξη:
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΠΡΟΥΚΑΚΗΣ

Συνέντευξη:
ΕΛΕΝΗ ΧΑΤΖΗΑΡΓΥΡΗ

Συνέντευξη:
ΛΟΥΚΑΣ ΣΠΑΡΟΣ

Συνέντευξη:
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΖΩΓΡΑΦΟΣ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ

Συνέντευξη:
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΡΓΥΡΙΑΔΗΣ

Συνέντευξη:
ΕΛΕΝΗ ΦΕΣΣΑ-ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ

Συνέντευξη:
ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΧΡΥΣΑΦΗΣ

Συνέντευξη:
ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΤΑΜΗΣ

Συνέντευξη:
ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ - ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΑΓΚΑΚΗΣ

Συνέντευξη:
SIR GEOFFREY LLOYD

Συνέντευξη:
ΘΑΝΑΣΗΣ ΛΑΛΑΣ

Συνέντευξη:
JOERG SCHAEFER

Συνέντευξη:
OΙ ΣΥΝΘΕΤΕΣ ΤΟΥ «TΕΧΝΩΝ EΠΙΣΚΕΨΙΣ»

Συνέντευξη:
KΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ - ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΛΕΚΚΑΣ

Συνέντευξη:
KΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣBOΛOΠOYΛOΣ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΑΒΒΑΣ

Συνέντευξη:
STANLEY HOFFMANN

Συνέντεξη:
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΚΩΣΤΙΟΣ

Συνέντεξη:
ALBERT BANDURA

Συνέντεξη:
ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΧΡΥΣΟΣ

Συνέντεξη:
ΜΙΧΑΗΛ ΣΕΧΑΣ

Συνέντεξη:
NΙΚΟΣ XΑΤΖΗΧΡΗΣΤΙΔΗΣ

Συνέντεξη:
NΙΚΗΦΟΡΟΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΥΡΟΣ

Συνέντεξη:
ΠΑΤΡΟΚΛΟΣ ΣΤΑΥΡΟΥ

Ομιλία:
JORGE SAMPAIO

Συνέντευξη:
ΤΙΤΟΣ ΠΑΤΡΙΚΙΟΣ

Συνέντευξη:
JEFFREY M. DRAJEN

Συνέντευξη:
ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΡΟΥΚΟΥΝΑΣ

Συνέντευξη:
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΡΙΜΠΑΣ

Συνέντευξη:
RICHARD POSNER

Συνέντευξη:
ΓPHΓOPIOΣ ΠONTIΦHΞ

Συνέντευξη:
Α. ΔΑΝΑΣΣΗΣ - ΑΦΕΝΤΑΚΗΣ

Συνέντευξη:
V. NAVASKY

Συνέντευξη:
Δ.Σ. ΓΑΛΑΝΟΣ

Συνέντευξη:
LOUIS IGNARRO

Συνέντευξη:
ΚΩΣΤΑΣ ΜΠΕΗΣ

Συνέντευξη:
ΚΙΚΗ ΔΗΜΟΥΛΑ

Συνέντευξη:
ΕΠ. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
ΑΠ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ

Συνέντευξη:
M.J. OSBORNE

Συνέντευξη:
ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΡΙΑΡΑΣ

1/2/2006
Συνέντευξη στον Σ.Ν. Κοδέλλα
Μορφή εύκολης εκτύπωσης

Eμμανουήλ Kριαράς, Oμότιμος Kαθηγητής Mεσαιωνικής Φιλολογίας

Eπίτιμος Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Aθηνών


Στις 24 Ιανουαρίου, μετά από πρόταση του Τμήματος Επικοινωνίας και Μ.Μ.Ε., το Πανεπιστήμιό μας αναγόρευσε σε Επίτιμο διδάκτορά του τον Oμότιμο καθηγητή της Μεσαιωνικής Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Εμμανουήλ Κριαρά. «Θεωρώ τον εαυτό μου ευτυχή που στη δική μου Πρυτανεία ο καθηγητής Κριαράς τιμάται από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, από την Alma mater. Πρόκειται για έναν μεγάλο Έλληνα, έναν μεγάλο επιστήμονα, αγωνιστή και ιδεολόγο, έναν μεγάλο δημοκράτη», υπογράμμισε ο Πρύτανης καθηγητής κ. Γ. Μπαμπινιώτης υποδεχόμενος, εκ μέρους της Συγκλήτου, τον καθηγητή Κριαρά.
Για το έργο του τιμωμένου μίλησε ο Επίκουρος καθηγητής Γλωσσολογίας και Φιλοσοφίας της Γλώσσας του Τμήματος Επικοινωνίας και Μ.Μ.Ε. κ. Σ. Μοσχονάς ενώ η περιένδυση του τιμωμένου έγινε από τον Πρόεδρο του Τμήματος Επικοινωνίας και M.M.E., καθηγητή κ. Γ. Πανούση.
O καθηγητής Κριαράς γεννήθηκε στον Πειραιά το 1906. Oλοκληρώνει τα μαθήματα της δημοτικής και της μέσης εκπαίδευσης στα Χανιά της Κρήτης κατά τα χρόνια 1914-1924. Κατά τα έτη 1924-1929 σπουδάζει φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και αργότερα, με υποτροφίες, στα Πανεπιστήμια του Μονάχου (1930) και του Παρισιού (1938-1939 και 1945-1948). Τη διδακτορική του διατριβή με θέμα τα «Μελετήματα περί τας πηγάς του Ερωτοκρίτου» την ολοκλήρωσε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου μας το 1938. Το 1950 εκλέγεται στην έδρα της Bυζαντινής Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Του δίνεται έτσι η ευκαιρία να αποφασίσει τη σύνταξη του Λεξικού της Μεσαιωνικής Δημώδους Ελληνικής Γραμματείας (1100-1669), έργο που το είχε οραματιστεί κατά τη θητεία του στο Μεσαιωνικό Αρχείο της Ακαδημίας Αθηνών (1930). Το 1968 η χούντα τον απολύει από το Πανεπιστήμιο. Του απαγορεύει επίσης να μεταβεί στο Παρίσι, όπου του είχε προσφερθεί η έδρα της νέας ελληνικής φιλολογίας στη Σχολή Ανατολικών Γλωσσών. O καθηγητής Κριαράς είναι ο εισηγητής του μονοτονικού συστήματος που καθιερώθηκε στην παιδεία, τη διοίκηση και τη δικαιοσύνη από το 1982.

O Πρύτανης κ. Γ. Mπαμπινιώτης κατά την επίδοση του τιμητικού διπλώματος στον κ. Kριαρά, παρουσία του Προέδρου του Tμήματος E.M.M.E. κ. Γ. Πανούση«Το Πανεπιστήμιο Αθηνών τιμά σήμερα μια μεγάλη και πολύπλευρη επιστημονική προσωπικότητα, με ένα ευρύ κύρος και μια ευρύτερη αναγνώριση», τόνισε ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Γ. Μπαμπινιώτης. «O καθηγητής Κριαράς είναι ένα παράδειγμα για όλους μας σε δύο τουλάχιστον επίπεδα. Πρώτον, στην ανάγκη συνδυασμού της γλώσσας με τη φιλολογία. Είναι ο άνθρωπος που μάς δίδαξε ότι δεν μπορείς να είσαι καλός και επιτυχημένος φιλόλογος εάν δεν εισχωρήσεις και δεν μελετήσεις βαθιά τη γλώσσα. Γλώσσα και φιλολογία δεν χωρίζονται, και σε αυτό το σημείο συμβαδίζει ο καθηγητής Κριαράς με τον μεγάλο Ρόμαν Γιάκομπσον, ο οποίος έλεγε ότι δεν μπορώ να φανταστώ γλωσσολόγο που δεν μπαίνει στα θέματα της φιλολογίας και φιλόλογο που δεν ασχολείται με τη γλώσσα. Ένα δεύτερο μεγάλο δίδαγμα που μπορούμε να πάρουμε από όλη του την επιστημονική δημιουργία και από την όλη του ζωή είναι ότι η έρευνα και η διδασκαλία δεν χωρίζονται μεταξύ τους. O καθηγητής Κριαράς υπήρξε ένας επιτυχημένος Πανεπιστημιακός δάσκαλος που επηρέασε, που έχει απήχηση, που έβγαλε μαθητές αλλά παράλληλα και πάνω απ’ όλα ήταν ο μεγάλος ερευνητής. Θα μείνει στην ιστορία των ελληνικών γραμμάτων και της ελληνικής επιστήμης μέσα από όλο του το έργο που είναι τεράστιο αλλά ιδιαίτερα μέσα από το Λεξικό της Ελληνικής Δημώδους Γραμματείας. Είναι ο άνθρωπος που τόλμησε να αναμετρηθεί με τη μεσαιωνική μας γλωσσική παράδοση, ένα τόλμημα που δεν θα το αναλάμβανε κανείς εάν δεν είχε το θάρρος, τη γνώση και την τόλμη του καθηγητή Κριαρά».
«O καθηγητής Κριαράς είναι άνθρωπος που εργάζεται με πείσμα. Πείσμα για δουλειά, πείσμα στη δουλειά. Το ίδιο πείσμα που έχει για τη ζωή. Τα κίνητρα και οι στόχοι της εργασίας του δεν είναι ατομικά. Το έργο του ολόκληρο εμπνέεται από τα ιδεώδη του δημοτικισμού, του σημαντικότερου πνευματικού κινήματος στην Ελλάδα των νεότερων χρόνων. O Κριαράς δουλεύει με το κίνητρο του παιδαγωγού, του αναμορφωτή, του διδάχου», υπογράμμισε, από την πλευρά του, ο Επίκουρος καθηγητής του Τμήματος Επικοινωνίας και Μ.Μ.Ε. κ. Σ. Μοσχονάς.
«O Εμμανουήλ Κριαράς ανήκει στους λίγους εκείνους που μπόρεσαν να εισηγηθούν νέους τρόπους συγκέντρωσης, ταξινόμησης και ερμηνείας. Με τις προσωπογραφίες που συνέθεσε αναδείχτηκε σε αρχειοθέτη του έργου άλλων, του συλλογικού έργου των δημοτικιστών. Με τις συγκεντρωτικές εκδόσεις των έργων του και με τα αυτοβιογραφικά του κείμενα έγινε αρχειοθέτης του εαυτού του, διεκδικώντας περίοπτη θέση στο κίνημα του ύστερου δημοτικισμού. Και με τη συγκέντρωση, ταξινόμηση και ερμηνεία «ομιλιών και κειμένων ο Κριαράς αναδείχθηκε σ’ έναν από τους μεγαλύτερους Έλληνες φιλολόγους και λεξικογράφους». «Το έργο του Κριαρά, θα μπορούσε να πει κανείς, δεν είναι ολοκληρωμένο, αφού ούτε το μεγάλο Λεξικό του έχει ολοκληρωθεί ούτε ο ίδιος έχει σταματήσει να προσθέτει ψηφίδες. Αλλά η εικόνα έχει πια σχηματιστεί. Η ερμηνεία του έργου του Κριαρά εξαρτάται πια από το τι ακριβώς εμείς σήμερα μπορούμε και θέλουμε να κάνουμε με αυτό, εξαρτάται από τους τρόπους που εμείς θα επιλέξουμε να το συνεχίσουμε», τόνισε κλείνοντας την ομιλία του ο κ. Μοσχονάς.

Κύριε καθηγητά, είστε Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών ενώ έχετε τιμηθεί με πολλά μετάλλια και διακρίσεις τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Ωστόσο, η αναγόρευσή σας από το Πανεπιστήμιο Αθηνών σε Επίτιμο διδάκτορα έχει μια ξεχωριστή σημασία;
Ασφαλώς. Η τιμή που μου κάνει το Πανεπιστήμιο Αθηνών, και ιδιαίτερα το Τμήμα Επικοινωνίας και Μ.Μ.Ε., έχει μια ξεχωριστή σημασία καθώς τόσο τις προπτυχιακές μου σπουδές όσο και τη διδακτορική μου διατριβή τις ολοκλήρωσα στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Τα φοιτητικά χρόνια που πέρασα εδώ με επηρέασαν ιδιαίτερα. Είχα την τύχη να γνωρίσω και να διδαχθώ από πολλούς καλούς δασκάλους, όπως τον Κωνσταντίνο Άμαντο, τον Παναγή Λορεντζάτο, τον Νίκο Βέη, που ήταν και ο επιβλέπων καθηγητής της διατριβής μου, και τον Σωκράτη Κουγέα.
Η αναφορά σε αυτούς τους καθηγητές δεν σημαίνει βέβαια ότι δεν ωφελήθηκα και από άλλους καλούς καθηγητές. Απλώς τους συγκεκριμένους που ανέφερα τους ένιωθα περισσότερο κοντά μου και από απόψεως ιδεολογίας.

Ποιοι ήταν εκείνοι οι παράγοντες που σας επηρέασαν και στραφήκατε προς τον δημοτικισμό;
Η ελληνική γλώσσα, τόσο η αρχαία όσο και η νέα, με ενδιέφεραν πάντοτε. Συγκεκριμένη ιδεολογία στο γλωσσικό ζήτημα είχα διαμορφώσει ήδη από τις τελευταίες τάξεις του γυμνασίου. Σε αυτό με βοήθησαν ορισμένα εξωσχολικά διαβάσματα αλλά και επιδράσεις ορισμένων διδασκάλων του γυμνασίου Χανίων. O δάσκαλός μου Ιωάννης Μοσχόπουλος, οπαδός του δημοτικισμού, άνοιξε τους πνευματικούς μου ορίζοντες, ενώ ο γυμνασιάρχης Εμμανουήλ Γενεράλις που ήταν καθαρευουσιάνος, με επηρέασε με το ήθος και τη βαθιά γνώση της αρχαίας ελληνικής γλώσσας που διέθετε.
Στο Πανεπιστήμιο Αθηνών ασφαλώς με επηρέασαν οι τέσσερεις καθηγητές της Φιλοσοφικής Σχολής που σας προανέφερα. Για παράδειγμα, ο Παναγής Λορεντζάτος στάθηκε πάντοτε θαρραλέος υπερασπιστής της δημοτικής γλώσσας, ενώ ο Σωκράτης Κουγέας ενίσχυε τον δημοτικισμό μας με την ανεκτικότητα και την ανεξιγλωσσία που έδειχνε.

Κύριε καθηγητά, πιστεύετε ότι το κίνημα του δημοτικισμού έχει ολοκληρώσει την αποστολή του;
Αυτό είναι ένα ζήτημα που με απασχολεί πάρα πολύ. Όπως γνωρίζετε, πάντοτε προσπαθούσα να είμαι αγωνιστής υπέρ του δημοτικισμού. Μετά, όμως, την αποκατάσταση της κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας έγινα περισσότερο αγωνιστής και θέλησα να γίνω κατά κάποιο τρόπο «διαφωτιστής», όσο μου επέτρεπαν οι δυνάμεις μου. Φρόντισα με τις ομιλίες, τα μαθήματά μου αλλά και τα γραπτά μου κείμενα να βοηθήσω ώστε ο Έλληνας να ενδιαφερθεί περισσότερο για τη γλώσσα του και να τη μάθει σωστά. Σήμερα η δημοτική είναι αναγνωρισμένη από το κράτος και γράφεται σχεδόν από όλους τους Έλληνες. Υπάρχουν, βέβαια, και ορισμένοι που εξακολουθούν να γράφουν μια αρχαϊστική γλώσσα αλλά πρόκειται για μειονότητα η οποία μοιραίως θα εκλείψει. Παρότι, όμως, σήμερα σχεδόν όλοι γράφουν τη δημοτική, δεν καταφέρνουν δυστυχώς όλοι να τη γράψουν με την ίδια φροντίδα και με την ίδια γνώση. Ασφαλώς, δεν αναφέρομαι στις τυχόν μικρές ή κάπως μεγαλύτερες αποκλίσεις στη χρήση της δημοτικής που μοιραία υπάρχουν μεταξύ ορισμένων Ελλήνων. Αντίθετα, αναφέρομαι στην κακή χρήση της γλώσσας και εδώ ακριβώς πιστεύω ότι είναι το σημείο όπου υπάρχει περιθώριο και πρέπει να διδάξουμε στον κόσμο τη δημοτική γλώσσα και τους κανόνες της.

Στη Μέση Εκπαίδευση πώς βλέπετε τα πράγματα όσον αφορά τη διδασκαλία της δημοτικής;
Δυστυχώς, στην εκπαίδευση το κίνημα του δημοτικισμού δεν βρήκε ποτέ τη σωστή του εφαρμογή. Ακόμα και σήμερα το εκπαιδευτικό σύστημα δεν υπηρετεί όσο θα έπρεπε τη γνώση της νέας ελληνικής. Η καθαρεύουσα σήμερα διδάσκεται στο Γυμνάσιο! Το λέω και διαμαρτύρομαι! Τα παιδιά της πρώτης Γυμνασίου αναγκάζονται να μάθουν αρχαία ελληνικά και μάλιστα μέσα από ένα βιβλίο που δεν είναι το καλύτερο δυνατό από άποψη συγκρότησης. Τα περισσότερα παιδιά, πλην ελάχιστων εξαιρέσεων, έρχονται από το δημοτικό ακατάρτιστα στη νέα ελληνική γλώσσα. Όταν τους φορτώνεται στο πρόγραμμα και η αρχαία ελληνική, τότε επέρχεται σύγχυση και δεν καταλαβαίνουν τίποτα. Είναι εγκληματικό!

Oι καθηγητές στο Πανεπιστήμιο συχνά πυκνά διαμαρτύρονται για τα «μαργαριτάρια» που βρίσκουν στα γραπτά των φοιτητών τους. Τα λάθη των νέων στη χρήση της γλώσσας είναι καρπός άγνοιας ή ασύγγνωστης αδιαφορίας;
Είναι φαινόμενο των καιρών. Στην εποχή μας δεν καλλιεργείται το ενδιαφέρον για τη γλώσσα. Καλλιεργούνται περισσότερο οι Θετικές επιστήμες με αποτέλεσμα και το ενδιαφέρον των καλών φοιτητών να στρέφεται προς αυτές. Συχνά τις φιλολογικές σπουδές τις προτιμούν δεύτεροι σε ικανότητα φοιτητές γιατί τις θεωρούν ευκολότερες. Έτσι, από τα Πανεπιστήμιά μας βγαίνουν φιλόλογοι που δεν είναι καταρτισμένοι στον βαθμό που θα έπρεπε. Όταν στη συνέχεια διορίζονται στην εκπαίδευση, διαιωνίζουν το πρόβλημα. Πάντως η ελληνική γλώσσα δεν κινδυνεύει, χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει ότι δεν θα πρέπει να μάθουμε να τη γράφουμε σωστά, αντιθέτως.

Όσο περνούν τα χρόνια η αγγλική γλώσσα καθιερώνεται όλο και περισσότερο ως η γλώσσα επικοινωνίας μεταξύ των λαών. Αυτό πρέπει να μας δημιουργεί ανησυχίες;
Μια παγκόσμια γλώσσα δεν μπορεί να υπάρξει και πιστεύω ότι είναι ουτοπία να το επιδιώκει κανείς. Η γλώσσα του κάθε λαού πρέπει να διατηρηθεί και θα διατηρηθεί γιατί γλώσσα σημαίνει πολιτισμός, ήθη, έθιμα και πολλά άλλα. Για να εκλείψει μια γλώσσα πρέπει να συμβούν συνταρακτικά γεγονότα. Πάρτε για παράδειγμα την ελληνική γλώσσα. Τόσα και τόσα πέρασε ο ελληνισμός. Παρ’ όλα αυτά η γλώσσα του σώθηκε εξελισσόμενη. Έτσι, πιστεύω ότι η αγγλική δεν μπορεί να εκτοπίσει τις άλλες γλώσσες. Ακόμα και αυτή η γλώσσα καθώς μιλιέται και από άλλους λαούς μοιραίως υφίσταται αλλαγές. Μετά από αρκετά χρόνια η αγγλική γλώσσα θα αλλάξει πάρα πολύ σε σχέση με αυτό που είναι τώρα, όπως άλλωστε άλλαξε και η αρχαία ελληνική από τη στιγμή που τη μίλησαν και μη Έλληνες. Είναι μοιραίο, ο ξένος θα κάνει λάθη και τα λάθη αρκετές φορές είναι τέτοια που βοηθούν σε μια γλωσσική εξέλιξη. Τα «λάθη» γίνονται στη συνέχεια ο κανόνας.


Αρχή της σελίδας