ΣΥΝΕΝΤΕYΞΕΙΣ - ΠΡΟΣΩΠΑ

ΣΥΝΕΝΤΕYΞΕΙΣ - ΠΡΟΣΩΠΑ

Πρόσωπα - Συνέντευξη: M. Σταθόπουλος, Kαθηγητής, πρώην Πρύτανης και Yπουργός - Eπίδοση Tιμητικού Tόμου
Συνέντευξη - Πρόσωπα:
Άννα Μπενάκη-Ψαρούδα

Συνέντευξη:
ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ ΚΡΙΜΙΤΖΗΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΠΑΠΑΔΙΑ-ΛΑΛΑ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
A. Kαρράς

Πρόσωπα - Συνέντευξη: K. Σπινέλλη
Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Kαθηγητής A. Γ. Παπαβασιλείου - Eργαστήριο Bιολογικής Xημείας

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Iωάννης-Θεοφάνης Παπαδημητρίου, ομότιμος καθηγητής Φιλοσοφικής Σχολής: Eπίδοση τιμητικού τόμου

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Aναστάσιος-Παύλος Λεβέντης

Πρόσωπα - Συνέντευξη: Kαθηγητής Riccardo Campa
Πρόσωπα - Συνέντευξη: N. Σταυρακάκης
Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Ο Γ. ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΣ και ο κ. Π. ΠΑΤΣΗΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΣΑΝΤΑΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΖΩΗ ΣΑΜΑΡΑ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΣΤΕΛΛΑ ΠΡΙΟΒΟΛΟΥ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΑΘ. ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Θ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΆΝΝΑ ΜΠΕΝΑΚΗ-ΨΑΡΟΥΔΑ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Γ. ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΆΡΗΣ ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Α. Μ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
NIGEL BEVAN

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΝΙΚΟΛΑΟΣ, ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΜΕΣΟΓΑΙΑΣ ΚΑΙ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
A. E. H. EMERY

Συνέντευξη:
Β. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
Μ. DÉON

Συνέντευξη:
Θ. ΠΕΛΕΓΡΙΝΗΣ

Συνέντευξη:
Λ. ΚΑΚΙΣΗ

Συνέντευξη:
Ε. C. PRESCOTT

Συνέντευξη:
ΣΤΑΥΡΟΣ ΜΑΝΩΛΑΓΑΣ

Συνέντευξη:
ROBERT GALLO

Συνέντευξη:
ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ ΚΑΛΛΕΡΓΗΣ

Συνέντευξη:
ΧΡΗΣΤΟΣ ΖΕΡΕΦΟΣ

Συνέντευξη:
G. C. CHRISTIE

Συνέντευξη:
Χ. ΚΟΥΤΗΦΑΡΗΣ

Συνέντευξη:
JERKER BLOMQVIST

Συνέντευξη:
P. A. Yotopoulos

Συνέντευξη:
Μ. Παπαμιχαήλ

Συνέντευξη:
Recep Akdag

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΟΥΜΑΝΤΟΣ

Συνέντευξη:
Βασίλειος Μαρκεζίνης

Συνέντευξη:
JAMES MERRIT DOWNEY

Συνέντευξη:
VACLAV KLAUS

Συνέντευξη:
MEIR STAMPFER

Συνέντευξη:
FRANCESCO BERLINGIERI

Συνέντευξη:
FERNARD LABRIE

Συνέντευξη:
ALLAN TEMPLETON

Συνέντευξη:
ΗΛΙΑΣ ΜΠΕΖΕΒΕΓΚΗΣ

Συνέντευξη:
ΚΩΣΤΑΣ ΓΕΩΡΓΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΑΛΙΤΗΣ

Συνέντευξη:
JOHANNES KODER

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΡΕΑΤΣΑΣ

Συνέντευξη:
RICHARD LAWRENCE HUNTER

Συνέντευξη:
GUY VERHOFSTADT

Συνέντευξη:
ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΑΛΕΞΙΟΥ

Συνέντευξη:
Ν. ΛΕΓΑΚΗΣ - Ε. ΓΙΑΜΑΡΕΛΛΟΥ

Συνέντευξη:
ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΡΙΑΡΑΣ

Συνέντευξη:
ΚΩΣΤΑΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ

Συνέντευξη:
MARTHA NUSSBAUM

Συνέντευξη:
GRIGORY ARSH

Συνέντευξη:
ΝΑΣΟΣ ΒΑΓΕΝΑΣ

Συνέντευξη:
ΒΑΣΟΣ ΛΥΣΣΑΡΙΔΗΣ

Συνέντευξη:
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΦΩΚΑΣ

Συνέντευξη:
ΒΥΡΩΝ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
MARVIN CARLSON

Συνέντευξη:
PETER AGRE

Συνέντευξη:
TOMAS HAGG

Συνέντευξη:
Π.B. ΠΑΣΧΟΣ

Συνέντευξη:
Αρχιεπίσκοπος Αμερικής κ.κ. Δημήτριος

Συνέντευξη:
G. Conte, R. Thomas, J. Dangel (β' μέρος)

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΔΗΣ

Συνέντευξη:
G. Conte, R. Thomas, J. Dangel

Συνέντευξη:
GIULIO FERRONI

Συνέντευξη:
ΘΑΝΟΣ ΒΕΡΕΜΗΣ

Συνέντευξη:
ΣΠΥΡΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ

Συνέντευξη:
ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΡΟΥΚΟΥΝΑΣ

Συνέντευξη:
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΗΣ

Συνέντευξη:
ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΑΚΩΣΤΑΣ

Συνέντευξη:
VALENTIN GARCIA YEBRA

Συνέντευξη:
ΦΡΕΙΔΕΡΙΚΗ ΤΑΜΠΑΚΗ-ΙΩΝΑ

Συνέντευξη:
Γ. ΚΡΕΑΤΣΑΣ

Συνέντευξη:
ΠΑΝΟΣ ΚΑΖΑΚΟΣ

Συνέντευξη:
ΧΡΙΣΤΟΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Συνέντευξη:
ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΛΑΜΠΡΙΝΟΥΔΑΚΗΣ

Συνέντευξη:
ΑΝΤΩΝΗΣ ΚΟΥΤΣΕΛΙΝΗΣ

Συνέντευξη:
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΜΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΟΥΜΑΝΤΟΣ

Συνέντευξη:
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΠΡΟΥΚΑΚΗΣ

Συνέντευξη:
ΕΛΕΝΗ ΧΑΤΖΗΑΡΓΥΡΗ

Συνέντευξη:
ΛΟΥΚΑΣ ΣΠΑΡΟΣ

Συνέντευξη:
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΖΩΓΡΑΦΟΣ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ

Συνέντευξη:
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΡΓΥΡΙΑΔΗΣ

Συνέντευξη:
ΕΛΕΝΗ ΦΕΣΣΑ-ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ

Συνέντευξη:
ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΧΡΥΣΑΦΗΣ

Συνέντευξη:
ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΤΑΜΗΣ

Συνέντευξη:
ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ - ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΑΓΚΑΚΗΣ

Συνέντευξη:
SIR GEOFFREY LLOYD

Συνέντευξη:
ΘΑΝΑΣΗΣ ΛΑΛΑΣ

Συνέντευξη:
JOERG SCHAEFER

Συνέντευξη:
OΙ ΣΥΝΘΕΤΕΣ ΤΟΥ «TΕΧΝΩΝ EΠΙΣΚΕΨΙΣ»

Συνέντευξη:
KΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ - ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΛΕΚΚΑΣ

Συνέντευξη:
KΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣBOΛOΠOYΛOΣ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΑΒΒΑΣ

Συνέντευξη:
STANLEY HOFFMANN

Συνέντεξη:
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΚΩΣΤΙΟΣ

Συνέντεξη:
ALBERT BANDURA

Συνέντεξη:
ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΧΡΥΣΟΣ

Συνέντεξη:
ΜΙΧΑΗΛ ΣΕΧΑΣ

Συνέντεξη:
NΙΚΟΣ XΑΤΖΗΧΡΗΣΤΙΔΗΣ

Συνέντεξη:
NΙΚΗΦΟΡΟΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΥΡΟΣ

Συνέντεξη:
ΠΑΤΡΟΚΛΟΣ ΣΤΑΥΡΟΥ

Ομιλία:
JORGE SAMPAIO

Συνέντευξη:
ΤΙΤΟΣ ΠΑΤΡΙΚΙΟΣ

Συνέντευξη:
JEFFREY M. DRAJEN

Συνέντευξη:
ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΡΟΥΚΟΥΝΑΣ

Συνέντευξη:
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΡΙΜΠΑΣ

Συνέντευξη:
RICHARD POSNER

Συνέντευξη:
ΓPHΓOPIOΣ ΠONTIΦHΞ

Συνέντευξη:
Α. ΔΑΝΑΣΣΗΣ - ΑΦΕΝΤΑΚΗΣ

Συνέντευξη:
V. NAVASKY

Συνέντευξη:
Δ.Σ. ΓΑΛΑΝΟΣ

Συνέντευξη:
LOUIS IGNARRO

Συνέντευξη:
ΚΩΣΤΑΣ ΜΠΕΗΣ

Συνέντευξη:
ΚΙΚΗ ΔΗΜΟΥΛΑ

Συνέντευξη:
ΕΠ. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
ΑΠ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ

Συνέντευξη:
M.J. OSBORNE

Συνέντευξη:
TOMAS HAGG

15/7/2005
Συνέντευξη στον Σ.Ν. Κοδέλλα
Μορφή εύκολης εκτύπωσης

Tomas Hagg, Kαθηγητής Kλασικής Φιλολογίας

Ένας διαπρεπής ελληνιστής Eπίτιμος Διδάκτωρ


Την 23η Μαΐου, ύστερα από πρόταση του Τομέα Κλασικής Φιλολογίας, απόφαση του Τμήματος Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής και έγκριση της Πανεπιστημιακής Συγκλήτου, το Πανεπιστήμιο Αθηνών τίμησε τον Καθηγητή Κλασικής Φιλολογίας κ. Tomas Hagg απονέμοντάς του τον τίτλο του Επιτίμου διδάκτορος για τις «πρωτοποριακές μελέτες του αναφορικά με το αρχαίο ελληνικό μυθιστόρημα που συνετέλεσαν ώστε αυτό το λογοτεχνικό είδος να είναι σήμερα ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα και ελκυστικά πεδία της διεθνούς φιλολογικής έρευνας».

Για τον τιμώμενο μίλησε ο Αντιπρύτανης Oικονομικού Προγραμματισμού και Ανάπτυξης καθηγητής Μιχ. Δερμιτζάκης, ενώ το έργο του κ. Hagg ανέλυσε ο καθηγητής του Τμήματος Φιλολογίας κ. Γ. Γιατρομανωλάκης.

O καθηγητής Tomas Hagg γεννήθηκε το 1938. Σπούδασε Αρχαιολογία στο Πανεπιστήμιο της Oυψάλας και στα Σουηδικά Ινστιτούτα της Ρώμης και της Αθήνας. Το 1972 έγινε λέκτορας των Ελληνικών στο Πανεπιστήμιο της Oυψάλας και το 1977 καθηγητής της Κλασικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μπέργκεν της Νορβηγίας. Έχει δημοσιεύσει πλήθος πραγματείες και άρθρα σε επιστημονικά περιοδικά.

Όπως χαρακτηριστικά υπογράμμισε ο κ. Γιατρομανωλάκης στην ομιλία του, ο καθηγητής Hagg «με το πολυσχιδές, εκτενές και πρωτότυπο έργο του θεωρείται ένας από τους κορυφαίους κλασικούς φιλολόγους με διεθνή αναγνώριση και κύρος. «Το αρχαίο μυθιστόρημα» όπως έχει μεταφραστεί στα ελληνικά το βιβλίο του “The Novel in Antiquity” είναι ένα από τα λίγα φιλολογικά μπεστ σέλερ του καιρού μας. Με το έργο αυτό, μας εισάγει με τρόπο γοητευτικό στο είδος του αρχαίου ελληνικού μυθιστορήματος. Με βαθιά γνώση του αντικειμένου του μας προσφέρει όλες τις πληροφορίες για το αρχαίο μυθιστόρημα, πώς εξελίχθηκε το είδος και πώς μετεξελίχθηκε στο ρωμαϊκό και αργότερα στο βυζαντινό μυθιστόρημα».

Στη συνέντευξη που μάς παραχώρησε ο καθηγητής Hagg μάς μιλά, μεταξύ άλλων, για τη μελέτη του αρχαίου Ελληνικού μυθιστορήματος και της αγιογραφίας καθώς και για τις Ελληνικές σπουδές στα πανεπιστήμια της Νορβηγίας.

Κύριε καθηγητά, η αναγόρευσή σας σε Επίτιμο διδάκτορα από το Πανεπιστήμιο Αθηνών έχει έναν ιδιαίτερο συμβολισμό για έναν κλασικό φιλόλογο όπως εσείς;

Στην πόλη των Αθηνών έζησαν και δημιούργησαν μεγάλα ονόματα της επιστήμης και των γραμμάτων, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Επίσης, το Πανεπιστήμιο Αθηνών και ειδικότερα η Φιλοσοφική του Σχολή, με τους εξαιρετικούς καθηγητές που διαθέτει, είναι γνωστή διεθνώς για το έργο και την προσφορά της. Είναι τιμή, λοιπόν, για εμένα να αναγνωρίζει το έργο μου το Πανεπιστήμιο Αθηνών και να με ανακηρύσσει Επίτιμο διδάκτορά του.

O καθηγητής κ. Γ. Γιατρομανωλάκης αποκάλυψε στην ομιλία του ότι η Αθήνα είναι κάθε άλλο παρά άγνωστη σε εσάς...

Πράγματι. Επισκέπτομαι την Ελλάδα τουλάχιστον μια φορά τον χρόνο και περνώ αρκετές ημέρες εδώ. Η σχέση μου με την Ελλάδα ξεκινά από τα φοιτητικά μου χρόνια, όταν πέρασα μισό χρόνο σε διάφορες χώρες της Μεσογείου, μεταξύ των οποίων ήταν και η Ελλάδα. Επισκέφθηκα, λοιπόν, τότε την Αθήνα για περίπου τρεις μήνες και είχα την ευκαιρία να δω και να μελετήσω τους αρχαιολογικούς της χώρους.


Ο κ. Tomas Hagg

Αυτή ήταν η αρχή. Αγάπησα τη χώρα σας πάρα πολύ και από τότε έρχομαι, όπως σας ανέφερα, τουλάχιστον μια φορά το χρόνο. Βεβαίως, σε αυτό έχει συμβάλει και ο αδελφός μου, ο οποίος είναι διευθυντής του Σουηδικού Ινστιτούτου στην Αθήνα. Έτσι, η επίσκεψή μου έχει πάντοτε έναν διττό χαρακτήρα. Από τη μια πλευρά είναι η μελέτη της χώρας και του πολιτισμού της, η πραγματοποίηση επιστημονικών συνεδρίων και ημερίδων και από την άλλη είναι η ανάγκη να επισκεφθώ τους δικούς μου ανθρώπους.

Περνώντας στο έργο σας, τι ήταν εκείνο που σας ώθησε να αφιερώσετε τον εαυτό σας στη μελέτη του αρχαίου ελληνικού μυθιστορήματος;

Θα έλεγα ότι ήταν ένας συνδυασμός ενδιαφερόντων που με οδήγησε στη μελέτη του αρχαίου ελληνικού μυθιστορήματος. Πρώτα, ήταν το ενδιαφέρον μου για το μυθιστόρημα ως λογοτεχνικό είδος. Μου άρεσε πάντοτε να διαβάζω μυθιστορήματα. Ύστερα ακολούθησαν οι σπουδές στα αρχαία ελληνικά και λατινικά. Συνδυάζοντας αυτά τα δύο, αποφάσισα να ασχοληθώ στη διατριβή μου με την αρχαία ελληνική λογοτεχνία και πιο συγκεκριμένα το αρχαίο ελληνικό μυθιστόρημα. Θέλησα τότε να μελετήσω τη σημασία και τη σπουδαιότητα του αρχαίου ελληνικού μυθιστορήματος, κάτι που μέχρι τότε κανένας δεν είχε κάνει.

Γιατί είναι σημαντική, λοιπόν, η μελέτη του αρχαίου Ελληνικού μυθιστορήματος;

Είναι σημαντική, πρώτα-πρώτα, από ιστορική άποψη. Όπως ανέφερε και ο καθηγητής Γιατρομανωλάκης στην ομιλία του, το αρχαίο ελληνικό μυθιστόρημα είναι το τελευταίο λογοτεχνικό είδος που παρήγαγε η ελληνική αρχαιότητα στα αυτοκρατορικά χρόνια. Πρόκειται, τις περισσότερες φορές, για πλαστή αλλά πιθανή ιστορία ερωτικών παθημάτων, γραμμένη εντέχνως και δραματικώς ως επί το πλείστον σε πεζό λόγο. Αυτόν τον ορισμό έδωσε στο συγκεκριμένο λογοτεχνικό είδος ο Αδαμάντιος Κοραής ο οποίος προτείνει ως όνομα, καθότι η αρχαιότητα δεν παρέδωσε όνομα για το είδος, την ελληνική λέξη «μυθιστορία» και όχι το ξενικό, για τα ελληνικά δεδομένα, «ρομάντζο». Oι αφηγήσεις του αρχαίου ελληνικού μυθιστορήματος βρίσκονται πολύ κοντά, όσον αφορά τη δομή και το γένος, σε αυτό που σήμερα εμείς αποκαλούμε μυθιστόρημα ή ρομάντζο. Το αρχαίο ελληνικό μυθιστόρημα αναφέρεται στον τρόπο σκέψης των ανθρώπων αναφορικά με τον έρωτα, την αγάπη, το μίσος, τη ζήλια, τον κίνδυνο. Έχει, λοιπόν, όλα εκείνα τα αρχετυπικά στοιχεία που βρίσκει κανείς ακόμα και σήμερα στα μυθιστορήματα.

Η μελέτη του είναι, επίσης, σημαντική γιατί το αρχαίο ελληνικό μυθιστόρημα μάς δίνει πολλές πληροφορίες αναφορικά με τον τρόπο σκέψης και δράσης των ανθρώπων την περίοδο εκείνη καθώς και για το κοινωνικό υπόβαθρο που βοήθησε στην ανάπτυξη του συγκεκριμένου λογοτεχνικού είδους. Το αρχαίο ελληνικό μυθιστόρημα ήρθε να ικανοποιήσει τις αναγνωστικές ανάγκες της ελληνιστικής κοινωνίας. Τα κείμενα αυτά γοήτευαν το κοινό τους καθώς ήταν γραμμένα για τις μάζες, τους καθημερινούς, λαϊκούς ανθρώπους.

Τέλος, δεν πρέπει να παραγνωρίζουμε ότι η επίδραση του μυθιστορήματος σε κορυφαία πνεύματα της Δύσης ήταν πάρα πολύ μεγάλη.

Ποιο πιστεύετε ότι ήταν εκείνο το στοιχείο που παρακίνησε τους αρχαίους Έλληνες να γράψουν μυθιστορήματα;

Υπάρχουν πάρα πολλές θεωρίες σχετικά με αυτό το ζήτημα. Μια θεωρία ισχυρίζεται ότι τα μυθιστορήματα είναι ένας συνδυασμός των ερωτικών ποιημάτων και των ταξιδιωτικών ιστοριών που είχαν αναπτυχθεί πριν από το μυθιστόρημα Τα δύο αυτά είδη συν ένα τρίτο, η ρητορική, ενώθηκαν και δημιούργησαν το αρχαίο μυθιστόρημα. Αυτό συνέβη, σύμφωνα με όσα υποστηρίζουν ορισμένοι θεωρητικοί, μέσα στις σχολές Ρητορικής που υπήρχαν τότε. Τα μυθιστορήματα ήταν, κατά κάποιο τρόπο, ασκήσεις που δίνονταν στους μαθητές προκειμένου να εξασκήσουν τις ικανότητές τους στη ρητορική. Ωστόσο, αυτή η θεωρία δεν υποστηρίζεται πλέον από πολλούς μελετητές.

Μια άλλη θεωρία επικεντρώνεται περισσότερο στις κοινωνικές συνθήκες που επικρατούσαν κατά την Ελληνιστική περίοδο, την περίοδο δηλαδή που άρχισε να εμφανίζεται το μυθιστόρημα. Σύμφωνα με αυτούς τους μελετητές, το μυθιστόρημα δημιουργήθηκε προκειμένου να καλύψει την ανάγκη των ανθρώπων για φυγή και ξεκούραση. Ύστερα είναι και ο τρόπος με τον οποίο ήταν δομημένη η κοινωνία την περίοδο εκείνη. Το αρχαίο ελληνικό μυθιστόρημα αναφέρεται στον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η μοίρα στη ζωή των ανθρώπων. Oι άνθρωποι την περίοδο εκείνη είχαν πάψει να νιώθουν ότι ήταν μέρος της κοινωνίας, ότι μπορούσαν να αποφασίσουν για τον εαυτό τους. Oι πολίτες της ελληνιστικής περιόδου είχαν χάσει τη δύναμη να αποφασίζουν για τον εαυτό τους μέσα από δημοκρατικούς θεσμούς. Η δύναμη αυτή είχε μεταφερθεί στις μοναρχίες της περιόδου. Oι άνθρωποι ένιωθαν αδύναμοι να ελέγξουν τη ζωή τους. Γι' αυτό και η τύχη κατά την περίοδο των αυτοκρατορικών χρόνων, όπως ανέφερε και ο καθηγητής Γιατρομανωλάκης στην ομιλία του, εμφανίζεται ως δραστήριος πράκτορας μέσα στο αρχαίο μυθιστόρημα και καθορίζει την πορεία της ιστορίας. Αυτή ορίζει τη συνάντηση των ηρώων, αυτή άλλοτε συνεργεί και άλλοτε εμφανίζεται ως αντίπαλος των ευγενικών και πολύπαθων εραστών. Αυτή είναι που μετά από τα δεινά και τις περιπέτειες του χωρισμού δείχνει το ευτυχές τέλος.

Oι παραπάνω θεωρίες που σας ανέφερα είναι μερικές από αυτές που υπάρχουν. Ωστόσο πιστεύω ότι το μυστήριο, όσον αφορά τους λόγους που οδήγησαν στη γέννηση του μυθιστορήματος, δεν έχει ακόμα λυθεί. Έχουν πολλά ακόμα να γραφτούν. Υπάρχει χώρος για νέες θεωρίες και προσεγγίσεις από ικανούς νέους επιστήμονες.

Κύριε καθηγητά, ποιό είναι το επίπεδο των ελληνικών σπουδών στα πανεπιστήμια της Νορβηγίας;

Τα Κέντρα Ελληνικών Σπουδών στη Νορβηγία είναι τέσσερα, με σημαντικότερα εκείνα του Πανεπιστημίου του Όσλο και του Πανεπιστημίου του Μπέργκεν. Πάντοτε υπήρχαν και φυσικά υπάρχουν ακόμα φοιτητές στη Νορβηγία οι οποίοι σπουδάζουν ελληνικά, αρχαία ελληνικά και λατινικά για μισό ή έναν χρόνο. Κυρίως, όμως, πραγματοποιούν αυτές τις σπουδές ως μέρος των σπουδών τους στη Θεολογία, τη Φιλοσοφία ή την Ιστορία. Το πρόβλημα είναι ότι ελάχιστοι επιθυμούν να συνεχίσουν τις μεταπτυχιακές τους σπουδές σε τομείς όπως είναι η ελληνική ή η λατινική φιλολογία και λογοτεχνία. Και αυτό γιατί απλά δεν μπορούν να βρουν δουλειά έχοντας εντρυφήσει σε ένα τέτοιο αντικείμενο. Έτσι, έχουμε πολύ λίγους μεταπτυχιακούς φοιτητές –κυρίως υποψήφιους διδάκτορες– οι οποίοι σπουδάζουν ελληνικά και οι οποίοι πιθανότατα θα παραμείνουν στο Πανεπιστήμιο και θα εργαστούν εκεί.

Έχετε ασχοληθεί εκτεταμένα με την αγιογραφία. Ποια είναι τα κοινά σημεία και οι διαφορές ανάμεσα στις αγιογραφίες και στις σημερινές βιογραφίες;

Η αγιογραφία είναι η συνέχεια της βιογραφικής παράδοσης από την αρχαιότητα, μια παράδοση που πολύ λίγο σχετίζεται με τις βιογραφίες όπως τις ξέρουμε σήμερα. Η σύγχρονη θεώρηση θέλει κάθε βιογραφία να είναι αποκύημα επιστημονικής εργασίας με βιβλιογραφικές παραπομπές, υποσημειώσεις κ.λπ. Με άλλα λόγια, ό,τι γράφεται σε μια σύγχρονη βιογραφία πρέπει να είναι αληθινό και να μπορεί να επιβεβαιωθεί. Αντίθετα, στις αγιογραφίες/βιογραφίες της αρχαιότητας και του μεσαίωνα παρατηρούμε ότι αυτό που προσπαθεί να περάσει κάθε φορά ο συγγραφέας είναι περισσότερο μια συγκεκριμένη ιδέα, ένα ηθικό δίδαγμα ή μια θρησκευτική αξία. Αυτή η ιδέα είναι το πραγματικό αντικείμενο της βιογραφίας ή της αγιογραφίας και όχι τόσο οι ιστορικές λεπτομέρειες στις οποίες επικεντρώνεται σήμερα μια βιογραφία. Η αγιογραφία είναι, τις περισσότερες φορές, η εξιστόρηση της ζωής ενός Αγίου προκειμένου να αποτελέσει παράδειγμα προς μίμηση για τους μοναχούς και τους ανθρώπους της εκκλησίας. Oι σημερινές βιογραφίες γνωστών καλλιτεχνών ή αθλητών προσπαθούν να αποτελέσουν παράδειγμα προς μίμηση για τους νέους ανθρώπους. Πολλές φορές για να μπορέσουν να έχουν απήχηση στους νέους σε ηλικία αναγνώστες στους οποίους απευθύνονται, χρειάζεται να ωραιοποιήσουν καταστάσεις και πρόσωπα. Σε αυτό το σημείο συναντούν τις αγιογραφίες και τις βιογραφίες της αρχαιότητες και του μεσαίωνα.

Ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια;

Αυτή την περίοδο, και για τον επόμενο περίπου ένα με ενάμιση χρόνο, θα εργάζομαι επάνω σε ένα βιβλίο για την αρχαία βιογραφία το οποίο θα τιτλοφορείται «The Art of Biography in Antiquity». Το βιβλίο αυτό θα πραγματεύεται κείμενα γνωστών βιογράφων της αρχαιότητας αλλά θα περιλαμβάνει και βιογραφικά-λογοτεχνικά κείμενα άλλων συγγραφέων. Για τους λόγους που σας ανέλυσα πιο πάνω, δεν με ενδιαφέρει τόσο εάν τα κείμενα αυτά αναφέρονται σε πραγματικά γεγονότα της ζωής και του έργου ενός υποκειμένου. Μια καλή βιογραφία για εμένα είναι ένα καλογραμμένο κείμενο για ένα πρόσωπο και όχι κατ' ανάγκη μια αληθινή ιστορία.


Αρχή της σελίδας