ΣΥΝΕΝΤΕYΞΕΙΣ - ΠΡΟΣΩΠΑ

ΣΥΝΕΝΤΕYΞΕΙΣ - ΠΡΟΣΩΠΑ

Πρόσωπα - Συνέντευξη: M. Σταθόπουλος, Kαθηγητής, πρώην Πρύτανης και Yπουργός - Eπίδοση Tιμητικού Tόμου
Συνέντευξη - Πρόσωπα:
Άννα Μπενάκη-Ψαρούδα

Συνέντευξη:
ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ ΚΡΙΜΙΤΖΗΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΠΑΠΑΔΙΑ-ΛΑΛΑ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
A. Kαρράς

Πρόσωπα - Συνέντευξη: K. Σπινέλλη
Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Kαθηγητής A. Γ. Παπαβασιλείου - Eργαστήριο Bιολογικής Xημείας

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Iωάννης-Θεοφάνης Παπαδημητρίου, ομότιμος καθηγητής Φιλοσοφικής Σχολής: Eπίδοση τιμητικού τόμου

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Aναστάσιος-Παύλος Λεβέντης

Πρόσωπα - Συνέντευξη: Kαθηγητής Riccardo Campa
Πρόσωπα - Συνέντευξη: N. Σταυρακάκης
Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Ο Γ. ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΣ και ο κ. Π. ΠΑΤΣΗΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΣΑΝΤΑΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΖΩΗ ΣΑΜΑΡΑ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΣΤΕΛΛΑ ΠΡΙΟΒΟΛΟΥ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΑΘ. ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Θ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΆΝΝΑ ΜΠΕΝΑΚΗ-ΨΑΡΟΥΔΑ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Γ. ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΆΡΗΣ ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Α. Μ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
NIGEL BEVAN

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΝΙΚΟΛΑΟΣ, ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΜΕΣΟΓΑΙΑΣ ΚΑΙ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
A. E. H. EMERY

Συνέντευξη:
Β. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
Μ. DÉON

Συνέντευξη:
Θ. ΠΕΛΕΓΡΙΝΗΣ

Συνέντευξη:
Λ. ΚΑΚΙΣΗ

Συνέντευξη:
Ε. C. PRESCOTT

Συνέντευξη:
ΣΤΑΥΡΟΣ ΜΑΝΩΛΑΓΑΣ

Συνέντευξη:
ROBERT GALLO

Συνέντευξη:
ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ ΚΑΛΛΕΡΓΗΣ

Συνέντευξη:
ΧΡΗΣΤΟΣ ΖΕΡΕΦΟΣ

Συνέντευξη:
G. C. CHRISTIE

Συνέντευξη:
Χ. ΚΟΥΤΗΦΑΡΗΣ

Συνέντευξη:
JERKER BLOMQVIST

Συνέντευξη:
P. A. Yotopoulos

Συνέντευξη:
Μ. Παπαμιχαήλ

Συνέντευξη:
Recep Akdag

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΟΥΜΑΝΤΟΣ

Συνέντευξη:
Βασίλειος Μαρκεζίνης

Συνέντευξη:
JAMES MERRIT DOWNEY

Συνέντευξη:
VACLAV KLAUS

Συνέντευξη:
MEIR STAMPFER

Συνέντευξη:
FRANCESCO BERLINGIERI

Συνέντευξη:
FERNARD LABRIE

Συνέντευξη:
ALLAN TEMPLETON

Συνέντευξη:
ΗΛΙΑΣ ΜΠΕΖΕΒΕΓΚΗΣ

Συνέντευξη:
ΚΩΣΤΑΣ ΓΕΩΡΓΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΑΛΙΤΗΣ

Συνέντευξη:
JOHANNES KODER

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΡΕΑΤΣΑΣ

Συνέντευξη:
RICHARD LAWRENCE HUNTER

Συνέντευξη:
GUY VERHOFSTADT

Συνέντευξη:
ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΑΛΕΞΙΟΥ

Συνέντευξη:
Ν. ΛΕΓΑΚΗΣ - Ε. ΓΙΑΜΑΡΕΛΛΟΥ

Συνέντευξη:
ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΡΙΑΡΑΣ

Συνέντευξη:
ΚΩΣΤΑΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ

Συνέντευξη:
MARTHA NUSSBAUM

Συνέντευξη:
GRIGORY ARSH

Συνέντευξη:
ΝΑΣΟΣ ΒΑΓΕΝΑΣ

Συνέντευξη:
ΒΑΣΟΣ ΛΥΣΣΑΡΙΔΗΣ

Συνέντευξη:
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΦΩΚΑΣ

Συνέντευξη:
ΒΥΡΩΝ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
MARVIN CARLSON

Συνέντευξη:
PETER AGRE

Συνέντευξη:
TOMAS HAGG

Συνέντευξη:
Π.B. ΠΑΣΧΟΣ

Συνέντευξη:
Αρχιεπίσκοπος Αμερικής κ.κ. Δημήτριος

Συνέντευξη:
G. Conte, R. Thomas, J. Dangel (β' μέρος)

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΔΗΣ

Συνέντευξη:
G. Conte, R. Thomas, J. Dangel

Συνέντευξη:
GIULIO FERRONI

Συνέντευξη:
ΘΑΝΟΣ ΒΕΡΕΜΗΣ

Συνέντευξη:
ΣΠΥΡΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ

Συνέντευξη:
ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΡΟΥΚΟΥΝΑΣ

Συνέντευξη:
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΗΣ

Συνέντευξη:
ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΑΚΩΣΤΑΣ

Συνέντευξη:
VALENTIN GARCIA YEBRA

Συνέντευξη:
ΦΡΕΙΔΕΡΙΚΗ ΤΑΜΠΑΚΗ-ΙΩΝΑ

Συνέντευξη:
Γ. ΚΡΕΑΤΣΑΣ

Συνέντευξη:
ΠΑΝΟΣ ΚΑΖΑΚΟΣ

Συνέντευξη:
ΧΡΙΣΤΟΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Συνέντευξη:
ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΛΑΜΠΡΙΝΟΥΔΑΚΗΣ

Συνέντευξη:
ΑΝΤΩΝΗΣ ΚΟΥΤΣΕΛΙΝΗΣ

Συνέντευξη:
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΜΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΟΥΜΑΝΤΟΣ

Συνέντευξη:
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΠΡΟΥΚΑΚΗΣ

Συνέντευξη:
ΕΛΕΝΗ ΧΑΤΖΗΑΡΓΥΡΗ

Συνέντευξη:
ΛΟΥΚΑΣ ΣΠΑΡΟΣ

Συνέντευξη:
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΖΩΓΡΑΦΟΣ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ

Συνέντευξη:
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΡΓΥΡΙΑΔΗΣ

Συνέντευξη:
ΕΛΕΝΗ ΦΕΣΣΑ-ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ

Συνέντευξη:
ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΧΡΥΣΑΦΗΣ

Συνέντευξη:
ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΤΑΜΗΣ

Συνέντευξη:
ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ - ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΑΓΚΑΚΗΣ

Συνέντευξη:
SIR GEOFFREY LLOYD

Συνέντευξη:
ΘΑΝΑΣΗΣ ΛΑΛΑΣ

Συνέντευξη:
JOERG SCHAEFER

Συνέντευξη:
OΙ ΣΥΝΘΕΤΕΣ ΤΟΥ «TΕΧΝΩΝ EΠΙΣΚΕΨΙΣ»

Συνέντευξη:
KΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ - ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΛΕΚΚΑΣ

Συνέντευξη:
KΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣBOΛOΠOYΛOΣ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΑΒΒΑΣ

Συνέντευξη:
STANLEY HOFFMANN

Συνέντεξη:
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΚΩΣΤΙΟΣ

Συνέντεξη:
ALBERT BANDURA

Συνέντεξη:
ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΧΡΥΣΟΣ

Συνέντεξη:
ΜΙΧΑΗΛ ΣΕΧΑΣ

Συνέντεξη:
NΙΚΟΣ XΑΤΖΗΧΡΗΣΤΙΔΗΣ

Συνέντεξη:
NΙΚΗΦΟΡΟΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΥΡΟΣ

Συνέντεξη:
ΠΑΤΡΟΚΛΟΣ ΣΤΑΥΡΟΥ

Ομιλία:
JORGE SAMPAIO

Συνέντευξη:
ΤΙΤΟΣ ΠΑΤΡΙΚΙΟΣ

Συνέντευξη:
JEFFREY M. DRAJEN

Συνέντευξη:
ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΡΟΥΚΟΥΝΑΣ

Συνέντευξη:
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΡΙΜΠΑΣ

Συνέντευξη:
RICHARD POSNER

Συνέντευξη:
ΓPHΓOPIOΣ ΠONTIΦHΞ

Συνέντευξη:
Α. ΔΑΝΑΣΣΗΣ - ΑΦΕΝΤΑΚΗΣ

Συνέντευξη:
V. NAVASKY

Συνέντευξη:
Δ.Σ. ΓΑΛΑΝΟΣ

Συνέντευξη:
LOUIS IGNARRO

Συνέντευξη:
ΚΩΣΤΑΣ ΜΠΕΗΣ

Συνέντευξη:
ΚΙΚΗ ΔΗΜΟΥΛΑ

Συνέντευξη:
ΕΠ. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
ΑΠ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ

Συνέντευξη:
M.J. OSBORNE

Συνέντευξη:
GIULIO FERRONI

1/4/2005
Συνέντευξη στον Σ.Ν. Κοδέλλα
Μορφή εύκολης εκτύπωσης

Giulio Ferroni, Kαθηγητής του Πανεπιστημίου La Sapienza

Eπίτιμος διδάκτωρ
του Πανεπιστημίου Aθηνών


Μετά από πρόταση του Τμήματος Ιταλικής και Ισπανικής Γλώσσας και Φιλολογίας, το Πανεπιστήμιο Αθηνών τίμησε στις 21 Μαρτίου τον καθηγητή του Πανεπιστημίου La Sapienza της Ρώμης κ. Giulio Ferroni απονέμοντάς του τον ύψιστο ακαδημαϊκό τίτλο, αυτόν του Επιτίμου Διδάκτορος.
O καθηγητής Ferroni γεννήθηκε στη Ρώμη το 1943, όπου και πραγματοποίησε τις εγκύκλιες και τις πανεπιστημιακές του σπουδές. Αρχικά, οι σπουδές του ήταν στραμμένες κυρίως προς τον χώρο της Κλασικής Φιλολογίας, και γι' αυτό παρακολούθησε τις παραδόσεις του λατινιστή Ettore Paratore, των αρχαιοελληνιστών Carlo Gallavotti (1909-1992) και Scevola Mariotti (1920-2000), του αρχαιολόγου Bianchi Bandinelli (1900-1975), των νεοελληνιστών Γεωργίου Ζώρα (1908-1982) και Άλκηστης Πρωΐου κ.ά. Ωστόσο, γρήγορα το ενδιαφέρον του στράφηκε και προς τα ιταλικά γράμματα, με τη σοφή διδασκαλία και την πατρική καθοδήγηση δύο φωτισμένων καθηγητών του, του Natalino Sapegno (1901-1990) και του Walter Binni (1913-1997). Τέσσερα μόλις χρόνια μετά την αποφοίτησή του, ο Ferroni αρχίζει την πανεπιστημιακή του διδασκαλία, αρχικά στο Πανεπιστήμιο της Πάδοβας, κατά το ακαδημαϊκό έτος 1971-1972, της Ρώμης, κατά την τριετία 1972-1975, και της Κοζέντσα, κατά το διάστημα 1975-1982. Το 1982, εκλέγεται τακτικός καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Ρώμης στην έδρα της Ιταλικής Λογοτεχνίας, όπου και διδάσκει μέχρι σήμερα, ενώ συχνά καλείται σε Πανεπιστήμια του εξωτερικού ως επισκέπτης καθηγητής.
Την τελετή αναγόρευσης του καθηγητή Ferroni άνοιξε με προσφώνησή του ο Αντιπρύτανης Ακαδημαϊκών Υποθέσεων και Προσωπικού καθηγητής Χρήστος Κίττας. Η Πρόεδρος του Τμήματος Ιταλικής και Ισπανικής Γλώσσας και Φιλολογίας, καθηγήτρια κ. Ευθυμία Πανδή-Παυλάκη, ανέγνωσε το ψήφισμα, ενώ ο Αναπληρωτής καθηγητής κ. Γεράσιμος Ζώρας παρουσίασε το έργο του τιμωμένου.

O κ. Ζώρας, στην παρουσίαση του πλούσιου έργου του τιμωμένου, αναφέρθηκε τόσο στη διδακτική όσο και την πλούσια συγγραφική του δραστηριότητα. Όπως σημείωσε ο κ. Ζώρας: «Εκτενέστατο είναι το θεματολόγιο στο οποίο αναφέρονται οι πολυάριθμες μελέτες του Ferroni, που καλύπτουν ευρύτατο φάσμα από την αναγεννησιακή ως τη σύγχρονη λογοτεχνία. Ιδιαίτερος λόγος πρέπει να γίνει για το μνημειώδες έργο του Ferroni, μέσα στο οποίο παρουσιάζεται διεξοδικά η ιστορία των Ιταλικών Γραμμάτων από τον 13ο ως τον 20ό αιώνα. Συγκεκριμένα, το 1991, κυκλοφορήθηκε από τον εκδοτικό οίκο Einaudi (Milano) η κλασική πλέον Storia della Letteratura italiana, σύμφωνα με τις αρχές της σύγχρονης φιλολογικής επιστήμης. Μέσα από τις 2.400 σελίδες των τεσσάρων τόμων, δίνεται η ευκαιρία στον αναγνώστη να γνωρίσει, με τρόπο αυστηρά φιλολογικό, τη μακραίωνη πορεία της Ιταλικής Λογοτεχνίας.


Ο κ. Ferroni

Πρόσφατα, ο ακαταπόνητος μελετητής ολοκλήρωσε, υποβοηθούμενος από τρεις πρώην μαθητές του και νυν πανεπιστημιακούς συναδέλφους του (Andrea Cortellessa, Italo Pantani, Silvia Tatti), ένα εξίσου ογκώδες και μνημειώδες έργο, την ενδεκάτομη ιστορία-ανθολογία Storia e testi della Letteratura italiana, όπου ανθολογούνται και σχολιάζονται τα σημαντικότερα κείμενα όλων των περιόδων της ιταλικής λογοτεχνίας, ενώ εξιστορείται βήμα προς βήμα η πορεία των ιταλικών γραμμάτων. Αξίζει να τονισθεί ότι ο ενδέκατος και τελευταίος τόμος θα φθάνει μέχρι τις μέρες μας, περιλαμβάνοντας ακόμη και έργα που είδαν το φως κατά το τρέχον έτος. Έτσι, λοιπόν, αυτό το έργο του Ferroni, εκτός από την παρουσίαση της μακραίωνης πορείας και των σημαντικότερων σταθμών της Ιταλικής Λογοτεχνίας, επισημαίνει και τις τρέχουσες εξελίξεις της, συμβάλλοντας καθοριστικά στις κατευθύνσεις που αυτή θα ακολουθήσει στο μέλλον. Γιατί ο Ferroni δεν είναι μόνον ο ιστορικός, είναι και ο θεωρητικός, ο κριτικός των Ιταλικών Γραμμάτων. Αλλά, ειδικά σήμερα, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι είναι και ο φιλέλληνας που αγαπάει τόσο την κλασική ελληνική γραμματεία, αυτή που διδάχθηκε από τα νεανικά του χρόνια, αυτή που καθόρισε την παγκόσμια ιστορία του πνεύματος, όσο και τη σύγχρονη ελληνική ποίηση, τον Καβάφη, τον Ελύτη? τη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα».

Με αφορμή την τελετή της αναγόρευσής του, συναντήσαμε τον καθηγητή Ferroni, και συνομιλήσαμε μαζί του για θέματα που άπτονται των ακαδημαϊκών του ενδιαφερόντων, της σχέσης που ενώνει την Ελλάδα και την Ιταλία, καθώς και ευρύτερων εκπαιδευτικών ζητημάτων.

Κύριε Καθηγητά, το Πανεπιστήμιο Αθηνών σας καλωσορίζει στους κόλπους του ως Επίτιμο Διδάκτορά του. Θεωρείτε ότι αυτή η συμβολική κίνηση συνιστά αναγνώριση του έργου σας;

Η τιμή που μου έκανε το Πανεπιστήμιο Αθηνών να με αναγορεύσει Επίτιμο Διδάκτορά του έχει ιδιαίτερη σημασία για εμένα, γιατί αφενός αποτελεί μια πολύ σημαντική αναγνώριση του έργου μου, και αφετέρου κάνει πιο στέρεη και επισημοποιεί, κατά κάποιο τρόπο, την αγάπη μου για την Ελλάδα και τον ελληνικό πολιτισμό. Πρόκειται για έναν έρωτα που ξεκίνησε από τα νεανικά μου χρόνια όταν έκανα σπουδές Aρχαίων και Nέων Ελληνικών στο Πανεπιστήμιο της Ρώμης, συνεχίστηκε καθ' όλη τη διάρκεια της ακαδημαϊκής μου καριέρας και κορυφώνεται τώρα με αυτή την αναγόρευση.

Θα θέλατε να μοιραστείτε με τους αναγνώστες μας τα σημαντικότερα σημεία της πολύ ενδιαφέρουσας ομιλίας σας κατά την τελετή της αναγόρευσής σας;

Επέλεξα να πραγματευτώ στην ομιλία μου το ζήτημα των δεσμών που συνδέουν την ιταλική λογοτεχνία με τον ελληνικό πολιτισμό. Η αναδρομή μου ξεκινά ήδη από τον Μεσαίωνα, όπου υπήρχε μια μεγάλη απόσταση μεταξύ ιταλικού και ελληνικού πολιτισμού. Εντούτοις, ακόμη και τότε υπήρχε αυτός ο έρωτας των Ιταλών για την Ελλάδα, έρωτας που διαρκεί μέχρι σήμερα και νομίζω θα διαρκέσει για πάντα. Ακόμη και μέσα στο σκότος του Μεσαίωνα, υπήρχαν λόγιοι που στρέφονταν στην ελληνική αρχαιότητα αναζητώντας το στοιχείο του ανθρωπισμού.

Στην ομιλία μου αναφέρθηκα στην ελληνομάθεια του Δάντη, του Πετράρχη, του Βοκκάκιου, αλλά και στην περίπτωση του Φώσκολου, μια πολύ ιδιαίτερη περίπτωση λογίου, με μητέρα Ελληνίδα, καταγόμενη από τη Ζάκυνθο. Μέσα στα έργα του φαίνεται αυτό το desiderio όχι απλώς σαν μια ιδέα αλλά σαν κάτι το υπαρκτό, σαν μια πραγματικότητα, που υλοποιείται με τη νοερή –μέσα στα ποιήματά του– επιστροφή στη Ζάκυνθο, από όπου είχε φύγει σε πολύ νεαρή ηλικία. O Φώσκολος ήταν διαρκώς σε κατάσταση φυγής, δεδομένου ότι τον κυνήγησαν και από την Ιταλία εξαιτίας των φιλελεύθερων ιδεών του. Κατέληξε έτσι στην Αγγλία, μακριά και από τις δυο πατρίδες του. Αναφέρθηκα, επίσης, στον Αρκαδισμό, ένα κίνημα που άνθησε κατά τον 17ο και 18ο αιώνα, το οποίο είχε εξαπλωθεί σε όλη την Ευρώπη αλλά κυρίως στην Ιταλία. Oι θιασώτες του θεωρούσαν την Αρκαδία ως έναν ιδεατό τόπο. Έτσι προέκυψαν πολλά έργα ποιητικά, θεατρικά και ζωγραφικά από μεγάλους καλλιτέχνες με επίκεντρο, πηγή έμπνευσης και αναφορές στην Αρκαδία.

Αναφερθήκατε, επίσης, στην ομιλία σας στο μελόδραμα και την ιστορία του, τη σχέση του ιταλικού μελοδράματος με τις ελληνικές του ρίζες...

Το μελόδραμα, εξαιρετικά δημοφιλές λογοτεχνικό είδος στην Ιταλία, ξεκινά από αρχαίο ελληνικό πρότυπο. Όπως, δηλαδή, στην αρχαία ελληνική τραγωδία συνδυάζονταν το θέατρο, η μουσική και ο χορός, έτσι και στο ιταλικό μελόδραμα συνενώνονται για άλλη μια φορά με δημιουργικό τρόπο αυτά τα στοιχεία. Συγκεκριμένα, στα τέλη του 16ου αιώνα εμφανίζεται μια ομάδα καλλιτεχνών, ποιητών και μουσικών, με την επωνυμία Καμεράτα ντελι Μπάρντι, οι οποίοι δίνουν ώθηση στο είδος του μελοδράματος. Πρόκειται, πιστεύω, για μια ακόμη απόδειξη του πόσο η Ελλάδα λειτούργησε ως πρότυπο στον ιταλικό χώρο της πνευματικής και καλλιτεχνικής δημιουργίας. Στη σύγχρονη εποχή, κυρίως οι Σικελοί λογοτέχνες είναι εκείνοι που παίρνουν ερεθίσματα από την Ελλάδα, όπως, για παράδειγμα, ο Βιτσέντζο Κόνσολο, ένας από τους μεγαλύτερους Ιταλούς πεζογράφους.

Θα μπορούσατε να ξεχωρίσετε κάποιους καλλιτέχνες που θεωρείτε ότι με το έργο τους έχουν σημαδέψει την πορεία της ελληνικής λογοτεχνίας;

Η αρχαία ελληνική λογοτεχνία είναι ένα πολύτιμο ορυχείο για εμένα και πάντοτε συμβουλεύομαι τους αρχαίους Έλληνες Tραγικούς. Ασφαλώς και το πλατωνικό έργο κατέχει μια εξέχουσα θέση στην παγκόσμια γραμματεία. Από τους νεότερους πρέπει κανείς να σταθεί ασφαλώς στον Καβάφη, κείμενα του οποίου διδάσκονται και στα ιταλικά σχολεία. Η καθηγήτρια της κόρης μου δίδαξε στους μαθητές της την «Ιθάκη» και το «Περιμένοντας τους Βαρβάρους»... Τέλος, πρέπει να αναφερθούμε στον Ελύτη, έναν σπουδαίο ποιητή, ο οποίος μάλιστα είχε αναγορευτεί Επίτιμος Διδάκτορας του Πανεπιστημίου της Ρώμης.

Πώς προσεγγίζονται τα ελληνικά κείμενα στην Ιταλία; Κυκλοφορούν μεταφράσεις τους στην ιταλική γλώσσα;

Όσον αφορά τη νεοελληνική λογοτεχνία είναι πολύ λίγα τα έργα που έχουν μεταφραστεί στα ιταλικά. Η πεζογραφία έχει μεταφραστεί πολύ λίγο, η ποίηση περισσότερο. Όσον αφορά τα έργα της αρχαίας ελληνικής γραμματείας οι μεταφράσεις είναι πάρα πολλές, ακόμα και για έργα λιγότερο γνωστά. Έχουν κυκλοφορήσει ακόμη και σε εκδόσεις τσέπης.

Και όσον αφορά τις σπουδές ελληνικών στην Ιταλία;

Δεν υπάρχουν Πανεπιστημιακά Τμήματα αντίστοιχα του δικού σας, της Ιταλικής και Ισπανικής Γλώσσας και Φιλολογίας. Ωστόσο, τα αρχαία αλλά και τα νέα ελληνικά διδάσκονται ως μαθήματα κυρίως στα Τμήματα Κλασικής Φιλολογίας των Πανεπιστημίων μας. Πολλοί νεοελληνιστές στην Ιταλία ξεκίνησαν από σπουδές κλασικής φιλολογίας. Εάν θέλετε τη γνώμη μου, υπάρχουν περιθώρια και πρέπει να γίνει μια μεγαλύτερη προσπάθεια προσέγγισης της νέας ελληνικής γλώσσας. Ασφαλώς υπάρχουν αρκετοί πυρήνες νεοελληνικών σπουδών σε διάφορα Πανεπιστήμια της Ιταλίας, όπως στη Ρώμη, στο Παλέρμο και στην Πάδοβα, όπου γίνονται και εκδόσεις επιστημονικών περιοδικών.

Όσον αφορά την πανεπιστημιακή εκπαίδευση, στη Ρώμη έχετε εμπειρία από την εφαρμογή της Συνθήκης της Μπολόνια, η οποία έχει προκαλέσει ποικίλες αντιδράσεις στον χώρο της Παιδείας. Ποια είναι η προσωπική σας αίσθηση σχετικά με αυτό το θέμα;

Η εφαρμογή της Συνθήκης της Μπολόνια είχε, κατά τη γνώμη μου, πολύ δυσάρεστες συνέπειες στην Ιταλία. Ιδιαίτερα για τις Σχολές των Ανθρωπιστικών λεγομένων σπουδών, όπου οι γνώσεις μετατράπηκαν σε τυποποιημένα προϊόντα τα οποία προσφέρονται στους φοιτητές χωρίς καμία κριτική σκέψη. Βλέπουμε να χάνεται σταδιακά η κριτική λειτουργία της επιστήμης. Επιπλέον, προέκυψαν και πολλά λειτουργικά προβλήματα, και κυρίως μια γραφειοκρατικοποίηση της διδασκαλίας.

Έχετε ξαναεπισκεφτεί την Αθήνα;

Ασφαλώς! Τη βλέπω όμως πολύ αλλαγμένη μετά τους Oλυμπιακούς Αγώνες και σαφώς προς το καλύτερο. Έχω την αίσθηση ότι όλα λειτουργούν καλύτερα, το αεροδρόμιο είναι πολύ καλό, όπως επίσης και οι δρόμοι. Η αναγόρευσή μου από το Πανεπιστήμιό σας μου έδωσε την ευκαιρία να έρθω για άλλη μια φορά στην Ελλάδα υλοποιώντας έναν βασικό πόθο κάθε πνευματικού ανθρώπου: να επισκεφθεί την Ελλάδα του χθες και του σήμερα. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι κάνω πράξη το θέμα της ομιλίας μου, με τίτλο: «Il desiderio della Grecia nella letteratura italiana», γιατί η επιθυμία μου για την Ελλάδα δεν σταματάει στο Πανεπιστήμιο Αθηνών αλλά θα συμπληρωθεί με περιήγηση στη Βόρεια Ελλάδα. Ήδη σε προηγούμενο ταξίδι επισκέφθηκα όλη την Πελοπόννησο και τους αρχαιολογικούς της χώρους, ενώ τώρα θα γνωρίσω και άλλα σημεία εξαιρετικού φυσικού κάλλους, όπως τους Δελφούς, τα Μετέωρα, τον Βόλο και το Πήλιο.

Θα θέλατε να μας αποκαλύψετε τα μελλοντικά επιστημονικά σας σχέδια;

Το τελευταίο διάστημα ασχολούμαι με ένα θεωρητικό θέμα το οποίο έχει να κάνει με τους τρόπους ολοκλήρωσης των λογοτεχνικών έργων, το πώς δηλαδή ο συγγραφέας δίνει ένα τέλος στο έργο του, πώς το τελειώνει. Διερευνώ τα διαχρονικά στοιχεία που χρησιμοποιούνται στο τέλος των έργων, είτε πρόκειται για μυθιστόρημα είτε για ποίημα, παίρνοντας παραδείγματα από την ομηρική εποχή μέχρι σήμερα. Θεωρώ ότι είναι ένα θέμα που αφορά ευρύτερα τον τρόπο ζωής και την κοσμοαντίληψή μας. Σήμερα είναι κοινός τόπος ότι όλα τα πράγματα τελειώνουν. Ζούμε σε μια εποχή που αλλάζουν ριζοσπαστικά κάποια στοιχεία στη ζωή μας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο θα εξετάσουμε τους τρόπους και τις μορφές με τις οποίες τελειώνουν και τα λογοτεχνικά κείμενα, θα ερευνήσουμε, δηλαδή, τις αντίστοιχες ζυμώσεις που πραγματοποιούνται μέσα στα λογοτεχνικά έργα και ρεύματα.


Αρχή της σελίδας