ΣΥΝΕΝΤΕYΞΕΙΣ - ΠΡΟΣΩΠΑ

ΣΥΝΕΝΤΕYΞΕΙΣ - ΠΡΟΣΩΠΑ

Πρόσωπα - Συνέντευξη: M. Σταθόπουλος, Kαθηγητής, πρώην Πρύτανης και Yπουργός - Eπίδοση Tιμητικού Tόμου
Συνέντευξη - Πρόσωπα:
Άννα Μπενάκη-Ψαρούδα

Συνέντευξη:
ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ ΚΡΙΜΙΤΖΗΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΠΑΠΑΔΙΑ-ΛΑΛΑ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
A. Kαρράς

Πρόσωπα - Συνέντευξη: K. Σπινέλλη
Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Kαθηγητής A. Γ. Παπαβασιλείου - Eργαστήριο Bιολογικής Xημείας

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Iωάννης-Θεοφάνης Παπαδημητρίου, ομότιμος καθηγητής Φιλοσοφικής Σχολής: Eπίδοση τιμητικού τόμου

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Aναστάσιος-Παύλος Λεβέντης

Πρόσωπα - Συνέντευξη: Kαθηγητής Riccardo Campa
Πρόσωπα - Συνέντευξη: N. Σταυρακάκης
Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Ο Γ. ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΣ και ο κ. Π. ΠΑΤΣΗΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΣΑΝΤΑΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΖΩΗ ΣΑΜΑΡΑ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΣΤΕΛΛΑ ΠΡΙΟΒΟΛΟΥ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΑΘ. ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Θ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΆΝΝΑ ΜΠΕΝΑΚΗ-ΨΑΡΟΥΔΑ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Γ. ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΆΡΗΣ ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Α. Μ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
NIGEL BEVAN

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΝΙΚΟΛΑΟΣ, ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΜΕΣΟΓΑΙΑΣ ΚΑΙ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
A. E. H. EMERY

Συνέντευξη:
Β. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
Μ. DÉON

Συνέντευξη:
Θ. ΠΕΛΕΓΡΙΝΗΣ

Συνέντευξη:
Λ. ΚΑΚΙΣΗ

Συνέντευξη:
Ε. C. PRESCOTT

Συνέντευξη:
ΣΤΑΥΡΟΣ ΜΑΝΩΛΑΓΑΣ

Συνέντευξη:
ROBERT GALLO

Συνέντευξη:
ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ ΚΑΛΛΕΡΓΗΣ

Συνέντευξη:
ΧΡΗΣΤΟΣ ΖΕΡΕΦΟΣ

Συνέντευξη:
G. C. CHRISTIE

Συνέντευξη:
Χ. ΚΟΥΤΗΦΑΡΗΣ

Συνέντευξη:
JERKER BLOMQVIST

Συνέντευξη:
P. A. Yotopoulos

Συνέντευξη:
Μ. Παπαμιχαήλ

Συνέντευξη:
Recep Akdag

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΟΥΜΑΝΤΟΣ

Συνέντευξη:
Βασίλειος Μαρκεζίνης

Συνέντευξη:
JAMES MERRIT DOWNEY

Συνέντευξη:
VACLAV KLAUS

Συνέντευξη:
MEIR STAMPFER

Συνέντευξη:
FRANCESCO BERLINGIERI

Συνέντευξη:
FERNARD LABRIE

Συνέντευξη:
ALLAN TEMPLETON

Συνέντευξη:
ΗΛΙΑΣ ΜΠΕΖΕΒΕΓΚΗΣ

Συνέντευξη:
ΚΩΣΤΑΣ ΓΕΩΡΓΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΑΛΙΤΗΣ

Συνέντευξη:
JOHANNES KODER

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΡΕΑΤΣΑΣ

Συνέντευξη:
RICHARD LAWRENCE HUNTER

Συνέντευξη:
GUY VERHOFSTADT

Συνέντευξη:
ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΑΛΕΞΙΟΥ

Συνέντευξη:
Ν. ΛΕΓΑΚΗΣ - Ε. ΓΙΑΜΑΡΕΛΛΟΥ

Συνέντευξη:
ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΡΙΑΡΑΣ

Συνέντευξη:
ΚΩΣΤΑΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ

Συνέντευξη:
MARTHA NUSSBAUM

Συνέντευξη:
GRIGORY ARSH

Συνέντευξη:
ΝΑΣΟΣ ΒΑΓΕΝΑΣ

Συνέντευξη:
ΒΑΣΟΣ ΛΥΣΣΑΡΙΔΗΣ

Συνέντευξη:
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΦΩΚΑΣ

Συνέντευξη:
ΒΥΡΩΝ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
MARVIN CARLSON

Συνέντευξη:
PETER AGRE

Συνέντευξη:
TOMAS HAGG

Συνέντευξη:
Π.B. ΠΑΣΧΟΣ

Συνέντευξη:
Αρχιεπίσκοπος Αμερικής κ.κ. Δημήτριος

Συνέντευξη:
G. Conte, R. Thomas, J. Dangel (β' μέρος)

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΔΗΣ

Συνέντευξη:
G. Conte, R. Thomas, J. Dangel

Συνέντευξη:
GIULIO FERRONI

Συνέντευξη:
ΘΑΝΟΣ ΒΕΡΕΜΗΣ

Συνέντευξη:
ΣΠΥΡΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ

Συνέντευξη:
ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΡΟΥΚΟΥΝΑΣ

Συνέντευξη:
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΗΣ

Συνέντευξη:
ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΑΚΩΣΤΑΣ

Συνέντευξη:
VALENTIN GARCIA YEBRA

Συνέντευξη:
ΦΡΕΙΔΕΡΙΚΗ ΤΑΜΠΑΚΗ-ΙΩΝΑ

Συνέντευξη:
Γ. ΚΡΕΑΤΣΑΣ

Συνέντευξη:
ΠΑΝΟΣ ΚΑΖΑΚΟΣ

Συνέντευξη:
ΧΡΙΣΤΟΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Συνέντευξη:
ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΛΑΜΠΡΙΝΟΥΔΑΚΗΣ

Συνέντευξη:
ΑΝΤΩΝΗΣ ΚΟΥΤΣΕΛΙΝΗΣ

Συνέντευξη:
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΜΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΟΥΜΑΝΤΟΣ

Συνέντευξη:
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΠΡΟΥΚΑΚΗΣ

Συνέντευξη:
ΕΛΕΝΗ ΧΑΤΖΗΑΡΓΥΡΗ

Συνέντευξη:
ΛΟΥΚΑΣ ΣΠΑΡΟΣ

Συνέντευξη:
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΖΩΓΡΑΦΟΣ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ

Συνέντευξη:
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΡΓΥΡΙΑΔΗΣ

Συνέντευξη:
ΕΛΕΝΗ ΦΕΣΣΑ-ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ

Συνέντευξη:
ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΧΡΥΣΑΦΗΣ

Συνέντευξη:
ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΤΑΜΗΣ

Συνέντευξη:
ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ - ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΑΓΚΑΚΗΣ

Συνέντευξη:
SIR GEOFFREY LLOYD

Συνέντευξη:
ΘΑΝΑΣΗΣ ΛΑΛΑΣ

Συνέντευξη:
JOERG SCHAEFER

Συνέντευξη:
OΙ ΣΥΝΘΕΤΕΣ ΤΟΥ «TΕΧΝΩΝ EΠΙΣΚΕΨΙΣ»

Συνέντευξη:
KΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ - ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΛΕΚΚΑΣ

Συνέντευξη:
KΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣBOΛOΠOYΛOΣ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΑΒΒΑΣ

Συνέντευξη:
STANLEY HOFFMANN

Συνέντεξη:
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΚΩΣΤΙΟΣ

Συνέντεξη:
ALBERT BANDURA

Συνέντεξη:
ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΧΡΥΣΟΣ

Συνέντεξη:
ΜΙΧΑΗΛ ΣΕΧΑΣ

Συνέντεξη:
NΙΚΟΣ XΑΤΖΗΧΡΗΣΤΙΔΗΣ

Συνέντεξη:
NΙΚΗΦΟΡΟΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΥΡΟΣ

Συνέντεξη:
ΠΑΤΡΟΚΛΟΣ ΣΤΑΥΡΟΥ

Ομιλία:
JORGE SAMPAIO

Συνέντευξη:
ΤΙΤΟΣ ΠΑΤΡΙΚΙΟΣ

Συνέντευξη:
JEFFREY M. DRAJEN

Συνέντευξη:
ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΡΟΥΚΟΥΝΑΣ

Συνέντευξη:
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΡΙΜΠΑΣ

Συνέντευξη:
RICHARD POSNER

Συνέντευξη:
ΓPHΓOPIOΣ ΠONTIΦHΞ

Συνέντευξη:
Α. ΔΑΝΑΣΣΗΣ - ΑΦΕΝΤΑΚΗΣ

Συνέντευξη:
V. NAVASKY

Συνέντευξη:
Δ.Σ. ΓΑΛΑΝΟΣ

Συνέντευξη:
LOUIS IGNARRO

Συνέντευξη:
ΚΩΣΤΑΣ ΜΠΕΗΣ

Συνέντευξη:
ΚΙΚΗ ΔΗΜΟΥΛΑ

Συνέντευξη:
ΕΠ. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
ΑΠ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ

Συνέντευξη:
M.J. OSBORNE

Συνέντευξη:
VALENTIN GARCIA YEBRA

15/12/2004
Συνέντευξη στον Σ.Ν. Κοδέλλα
Μορφή εύκολης εκτύπωσης

Valentin Garcia Yebra, καθηγητής και Aκαδημαϊκός

Ένας ακάματος εργάτης της Mετάφρασης
Eπίτιμος Διδάκτωρ


«Nα πει κανείς όλα όσα λέει το πρωτότυπο, να μην πει τίποτα που να μην λέει το πρωτότυπο και να τα πει όλα με την ακρίβεια και τη φυσικότητα που επιτρέπει η γλώσσα προς την οποία μεταφράζει».

Αυτός είναι ο ‘χρυσός κανόνας' της μετάφρασης, όπως τον έχει ορίσει και τον ακολουθεί σε όλη τη μακρά πορεία του ο καθηγητής Valentin Garcia Yebra, επιφανής θεωρητικός και ιστορικός της μετάφρασης.
Στις 10 Δεκεμβρίου, το Πανεπιστήμιό μας υποδέχθηκε τον κ. Valentin Garcia Yebra, αναγορεύοντάς τον Επίτιμο Διδάκτορα του Τμήματος Ιταλικής και Ισπανικής Γλώσσας και Φιλολογίας, αναγνωρίζοντας έτσι την πλούσια ερευνητική, συγγραφική και διδακτική συνεισφορά του στα παγκόσμια γράμματα.
O don Valentin Garcia Yebra, όπως τόνισε ο κ. Κάρλος Κρίδα, αναπληρωτής καθηγητής του Τμήματος Ιταλικής και Ισπανικής Γλώσσας και Φιλολογίας, κατά την παρουσίαση του έργου του τιμωμένου, είναι πρώτα απ' όλα ένας ελληνιστής κι επομένως ουμανιστής, που έχει ανακηρυχθεί διδάκτορας της Κλασικής Φιλολογίας από το Πανεπιστήμιο Complutence της Μαδρίτης. Αναρίθμητες είναι οι χώρες όπου έχει δώσει διαλέξεις και πλήθος τα διεθνή επιστημονικά συνέδρια στα οποία έχει συμμετάσχει. Το 1984 έγινε μέλος της Ισπανικής Βασιλικής Ακαδημίας της Γλώσσας.
Στη διάρκεια της πλούσιας σε έργο πανεπιστημιακής και ακαδημαϊκής του ζωής έλαβε αμέτρητες τιμές και διακρίσεις για το επιστημονικό και μεταφραστικό του έργο. Τα βιβλία του σχετικά με τη θεωρία της Μετάφρασης και τα εκατό περίπου άρθρα του, δημοσιευμένα σε διεθνούς κύρους επιστημονικά περιοδικά στις δύο πλευρές του Ατλαντικού και σε πρακτικά διεθνών συνεδρίων, είναι καρπός του πλούσιου εκπαιδευτικού του έργου στην έδρα της Θεωρίας της Μετάφρασης του Πανεπιστημίου Complutence της Μαδρίτης, καθώς και των πολυάριθμων μεταφράσεων του.

Στην ομιλία του, την οποία τιτλοφόρησε «Αγάπη και ευγνωμοσύνη στις δυο πατρίδες μου» –εννοώντας την πραγματική, την Ισπανία, και την πνευματική, την Ελλάδα– ο καθηγητής Yebra αναφέρθηκε στο πώς ξεκίνησε η παθιασμένη ενασχόλησή του με τη μετάφραση: «Η πνευματική μου εργασία έχει αναπτυχθεί κυρίως στον χώρο της μετάφρασης. Είναι κάτι που έχω καλλιεργήσει με ευχαρίστηση σχεδόν από παιδί. Σε ηλικία δώδεκα χρόνων με συνάρπαζε η λατινική μετάφραση. Στα δεκατέσσερα, με σκοπό να μάθω καλά γαλλικά, μετέφρασα, για μένα μόνο, ένα μυθιστόρημα με τίτλο Le monsieur en gris, του οποίου έχω ξεχάσει το όνομα του συγγραφέα...
Ωστόσο, κανένα από τα έργα που έχω μεταφράσει δεν έχει για μένα τη σημασία που έχουν τα δύο που μετέφρασα από τα αρχαία ελληνικά και δημοσίευσα σε δύο τρίγλωσσες εκδόσεις: η Μεταφυσική και η Ποιητική του Αριστοτέλη».


Ο κ. Yebra

Όπως τόνισε ο κ. Κρίδας παρουσιάζοντας το έργο τού Valentin Garcia Yebra: «Δεν υπάρχει διάσταση της μετάφρασης την οποία να μην έχει μελετήσει: διαδικασίες, τρόποι και παράγοντες που παρεμβαίνουν στη μετάφραση, ανάλυση του λεξικού και μορφολογικού επιπέδου των γλωσσολογικών σημείων, ανάλυση των γραμματικών κατηγοριών, ανάλυση του φωνητικού επιπέδου της γλώσσας, κατηγορίες μετάφρασης, δάνεια, αντιγραφές και γλωσσολογικές παρεμβολές, διαγλωσσικές ασυμφωνίες, διάταξη των λέξεων στη μετάφραση, ιστορία της μετάφρασης στην Ισπανία, και άλλα».
«Η εμμονή του Valentin Garcia Yebra να εκφράσει με τρόπο σαφή και απλό τη βαθιά του γνώση για θέματα που σχετίζονται με τη μετάφραση τον οδήγησε στην έρευνα διαφόρων πλευρών της ισπανικής γλώσσας, επειδή, σύμφωνα με τη θεωρία του, ο μεταφραστής πρέπει να γνωρίζει εις βάθος τη μητρική του γλώσσα για να αποφύγει τις σχεδόν αναπόφευκτες παρεμβολές τής γλώσσας από την οποία μεταφράζει», υπογράμμισε ο κ. Κρίδα.
Στη συνέχεια, εντόπισε τα στοιχεία τού έργου και της προσωπικότητας του Valentin Garcia Yebra, τα οποία του δίνουν μία ξεχωριστή θέση στην παγκόσμια επιστημονική κοινότητα. Αυτά τα στοιχεία είναι, μεταξύ άλλων, «η συνεισφορά του ως θεωρητικού της Μετάφρασης, οι μεταφράσεις έργων τού Αριστοτέλη και η σαφήνεια της έκφρασης, αλλά και η απλότητα και η ταπεινότητα του χαρακτήρα του».
Με αυτή τη σεμνότητα που διακρίνει όλη του τη διαδρομή, ο καθηγητής Yebra εξήγησε πώς και γιατί ασχολήθηκε με τη διδασκαλία της μετάφρασης: «Μετά από πολλά χρόνια ενασχόλησής μου με τη μετάφραση, ένιωσα την υποχρέωση να εκθέσω τις ιδέες μου σχετικά με το πώς πρέπει να μεταφράζει κανείς». Μίλησε, επίσης, για το όνειρό του: «Θα ήθελα να ήμουν δεξιοτέχνης, ένας μεγάλος καλλιτέχνης, σε αυτό που έχω ονομάσει γλωσσική μετάφραση. Θα ήθελα να διέθετα τις ακριβείς λέξεις, τις κατάλληλες, για να μεταφράσω, χωρίς να αλλάξει τίποτα στο περιεχόμενο, το κείμενο των συναισθημάτων μου, χωρίς να μειωθεί στο ελάχιστο η καθαρότητα και η ένταση με την οποία αυτά είναι χαραγμένα στην καρδιά μου, στα βάθη της ψυχής μου».
Η αναγόρευση του κ. Yebra σε Επίτιμο Διδάκτορα του Πανεπιστημίου μας μάς έδωσε την ευκαιρία να έχουμε μια σύντομη αλλά πολύ θερμή και μεστή νοήματος, πιστεύουμε, συνομιλία μαζί του.

Κύριε Καθηγητά, ανάλογα με το είδος του κειμένου (επιστημονικό, λογοτεχνικό, θεωρητικό, κλασικό) προτιμάτε μια πιστή ή μια δημιουργική μετάφραση;

Την απάντηση μας τη δίνει το ίδιο το είδος του κειμένου. Για παράδειγμα, αν πρόκειται για ένα επιστημονικό κείμενο, η μετάφραση θα πρέπει να είναι 100% πιστή. Δεν πρέπει να έχουμε καμιά ελευθερία ως προς τον τρόπο μετάφρασης. Εάν τώρα πρόκειται για ένα κείμενο λογοτεχνικό, εκεί τα πράγματα αλλάζουν, γιατί ναι μεν πρέπει να είμαστε πιστοί στο κείμενο, αλλά οπωσδήποτε πρέπει να προσέξουμε και το ύφος, δηλαδή να το αποδώσουμε με λογοτεχνικό τρόπο. Αλλά ακόμα και σε αυτή την περίπτωση, αυτό που έχει σημασία πρώτα από όλα είναι η πιστότητα. Για την ποίηση προτιμώ να μην μιλήσω καθόλου, γιατί είναι τόσες οι δυσκολίες της απόδοσης που είναι καλύτερα να μην θίξουμε το θέμα...

Θα θέλατε να μας μιλήσετε για την ίδρυση του Instituto Universitario de Lenguas Modernas y Traductores (Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Μοντέρνων Γλωσσών και Μετάφρασης), για του οποίου το Πρόγραμμα είσαστε υπεύθυνος επί σειρά ετών, στο Πανεπιστήμιο Complutense της Μαδρίτης;

Αφότου είχα μεταφράσει πολλά έργα, είχα αντιληφθεί τις δυσκολίες της μετάφρασης και ήθελα να βοηθήσω τους νέους μεταφραστές. Γι' αυτό αποφάσισα να ιδρύσω αυτό το νέο Ινστιτούτο. Έκανα τρεις αποτυχημένες προσπάθειες... Την πρώτη φορά που επιχείρησα να δημιουργήσω το Ινστιτούτο, η πρόταση κρίθηκε φτωχή από το Υπουργείο Παιδείας, δεν της έδωσαν την πρέπουσα σημασία. Τη δεύτερη φορά, υπέβαλα την πρόταση στον Πρόεδρο του Ανώτερου Συμβουλίου Επιστημονικών Ερευνών, Angel Gonzales Alvarez, ο οποίος έδειξε πολύ μεγάλο ενδιαφέρον, αλλά παρέπεμψε το θέμα σε κάποιον άλλο, ο οποίος εξέφρασε, κατά τη δική μου αντίληψη, αναληθές ενδιαφέρον και καταχώνιασε την πρόταση.
Στη συνέχεια απευθύνθηκα στον Πρύτανη του Πανεπιστημίου Complutense της Μαδρίτης, ο οποίος είχε τη διάθεση να προχωρήσει το σχέδιο, αλλά δυστυχώς απεβίωσε. Έτσι και η τρίτη προσπάθεια έπεσε στο κενό. Για καλή μου τύχη, όμως, ο αμέσως επόμενος Πρύτανης που ορίστηκε ήταν ο Angel Gonzales Alvarez, ο οποίος, όπως είπαμε, είχε δείξει ενδιαφέρον στο παρελθόν. Πράγματι, η απάντησή του στην πρότασή μου ήταν: «Θεώρησε πως έχει ήδη γίνει». Και έτσι έγινε.

Εκτός από Καθηγητής είστε και Ακαδημαϊκός...

Στο Ινστιτούτο, όπως είπατε, ήμουν υπεύθυνος για την κατάρτιση του Προγράμματος. Εισήγαγα τότε και ένα μάθημα Θεωρίας της Μετάφρασης, αλλά υπήρχε δυσκολία στο να βρω κάποιον να το διδάξει. O Πρύτανης, λοιπόν, μου είπε «αφού εσύ έφτιαξες το Πρόγραμμα, το μάθημα θα το διδάξεις εσύ». Κάπως έτσι έγινα καθηγητής και αργότερα, το 1984, ύστερα από πρόταση τριών επιφανών μελών της Ακαδημίας, ανακηρύχθηκα και ακαδημαϊκός.

Πώς αντιμετωπίζετε το ενδεχόμενο της διάδοσης μιας ενιαίας, κοινής γλώσσας όπως είναι, για παράδειγμα, η Esperando; Πέρα του αν είναι εφικτή η επικράτησή της, θεωρείτε ότι είναι και θεμιτή;

Πιστεύω πως δεν είναι δυνατό να επικρατήσει μια τέτοια γλώσσα. Έχουν γίνει πολλές προτάσεις, αλλά καμία δεν έχει πετύχει, επειδή ο κόσμος που μιλάει μια φυσική γλώσσα από την παιδική του ηλικία δεν είναι διατεθειμένος σε καμία περίπτωση να αρνηθεί αυτή τη γλώσσα για να μιλήσει μια άλλη, τεχνητή.
Γύρω από κάθε γλώσσα κτίζεται μια λογοτεχνία, ένας πλούτος πολιτιστικός, ένας μοναδικός πλούτος που δεν θέλει κάποιος να τον αρνηθεί. Αυτό που ίσως συμβεί, και ήδη κατά κάποιον τρόπο συμβαίνει, είναι ότι μία από τις γλώσσες που μιλιούνται θα επικρατήσει, όπως συμβαίνει σήμερα με τα Αγγλικά. Τα Ισπανικά, επίσης, αποκτούν όλο και περισσότερους ομιλητές.

Θεωρείτε ότι είναι καλό να επικρατεί μία γλώσσα;

Είναι μάλλον κάτι πολύ πρακτικό, ώστε να μπορούμε όλοι να επικοινωνούμε μεταξύ μας μέσω αυτής. Εννοείται, όμως, πως πρόκειται για μια γλώσσα βοηθητική. Δεν θα ήμουν ποτέ διατεθειμένος να απαρνηθώ τη γλώσσα μου...
Μέσα από την πολύχρονη ενασχόλησή σας με τη θεωρία της μετάφρασης υπάρχει μια συμβουλή που θα μπορούσατε να δώσετε στους νέους μεταφραστές;
Να μάθουν, αλλά και να εξασκήσουν στην πράξη κυρίως, αυτό που έχω εκφράσει με το δίστιχο: «να πει κανείς όλα όσα λέει το πρωτότυπο, να μην πει τίποτα που να μην λέει το πρωτότυπο και να τα πει όλα με την ακρίβεια και τη φυσικότητα που επιτρέπει η γλώσσα προς την οποία μεταφράζει». Εκεί κρύβεται όλη η ουσία τής μετάφρασης.

Τι σημαίνει για εσάς ο τίτλος του Επίτιμου Διδάκτορα που σας απονέμεται από το Πανεπιστήμιο Αθηνών;

Στις 16 Νοεμβρίου 1990 με τίμησε με τον τίτλο τού Επίτιμου Διδάκτορα το Πανεπιστήμιο της Leon, που είναι πρωτεύουσα της ισπανικής επαρχίας σε ένα από τα χωριά της οποίας, το Lombillo de los Barrios, γεννήθηκα στις 28 Απριλίου του 1917.
Τώρα, δεκατέσσερα χρόνια μετά, με τιμά με τον ίδιο τίτλο το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, αυτής της ένδοξης πόλης, που θεωρώ πνευματική μου πατρίδα.
Το 1990 άρχισα την ομιλία ενσωμάτωσης μου στο Καθηγητικό Σώμα τού Πανεπιστημίου της Leon με τη διαβεβαίωση ότι καμία τιμητική διάκριση δεν θα μπορούσε να μου δώσει μεγαλύτερη χαρά από το Διδακτορικό Δίπλωμα Honoris Causa από το εν λόγω Πανεπιστήμιο. Τώρα μπορώ να πω, για την απονομή του ίδιου τίτλου από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, επαυξάνοντας εκείνη την πρόταση, ότι καμία τιμητική διάκριση δεν θα μπορούσε να μου δώσει τόση χαρά όση το Διδακτορικό Δίπλωμα Honoris Causa από αυτό το Πανεπιστήμιο.

Δεδομένης της αγάπης σας για τη γλώσσα γενικά, υπάρχει κάποια που να σας εμπνέει περισσότερο και να νιώθετε συναισθηματικά πιο κοντά της, εκτός από τη μητρική σας γλώσσα;

Ναι, τα Γαλικιανά! Το χωριό που γεννήθηκα συνορεύει με την περιοχή της Γαλικίας και εκεί μιλούσαμε τα Καστιλιάνικα. O κόσμος, όμως, που ερχόταν στο χωριό για να δουλέψει μιλούσε Γαλικιανά. Λίγα μέτρα από το σπίτι μου υπήρχε μια αποθήκη, καλυμμένη με άχυρα, όπου έμπαιναν οι εργάτες όταν έβρεχε για να προστατευθούν από τη βροχή και μιλούσαν αυτή την όμορφη γλώσσα. Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, από τα τέσσερά μου περίπου χρόνια, όποτε έβρεχε και ήξερα ότι θα μαζευόταν κόσμος εκεί, έτρεχα κι εγώ στην αποθήκη για να μιλήσω τα Γαλικιανά.

Σας ευχαριστούμε πολύ.

Και εγώ σας ευχαριστώ.


Αρχή της σελίδας