ΣΥΝΕΝΤΕYΞΕΙΣ - ΠΡΟΣΩΠΑ

ΣΥΝΕΝΤΕYΞΕΙΣ - ΠΡΟΣΩΠΑ

Πρόσωπα - Συνέντευξη: M. Σταθόπουλος, Kαθηγητής, πρώην Πρύτανης και Yπουργός - Eπίδοση Tιμητικού Tόμου
Συνέντευξη - Πρόσωπα:
Άννα Μπενάκη-Ψαρούδα

Συνέντευξη:
ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ ΚΡΙΜΙΤΖΗΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΠΑΠΑΔΙΑ-ΛΑΛΑ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
A. Kαρράς

Πρόσωπα - Συνέντευξη: K. Σπινέλλη
Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Kαθηγητής A. Γ. Παπαβασιλείου - Eργαστήριο Bιολογικής Xημείας

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Iωάννης-Θεοφάνης Παπαδημητρίου, ομότιμος καθηγητής Φιλοσοφικής Σχολής: Eπίδοση τιμητικού τόμου

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Aναστάσιος-Παύλος Λεβέντης

Πρόσωπα - Συνέντευξη: Kαθηγητής Riccardo Campa
Πρόσωπα - Συνέντευξη: N. Σταυρακάκης
Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Ο Γ. ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΣ και ο κ. Π. ΠΑΤΣΗΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΣΑΝΤΑΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΖΩΗ ΣΑΜΑΡΑ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΣΤΕΛΛΑ ΠΡΙΟΒΟΛΟΥ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΑΘ. ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Θ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΆΝΝΑ ΜΠΕΝΑΚΗ-ΨΑΡΟΥΔΑ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Γ. ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΆΡΗΣ ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Α. Μ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
NIGEL BEVAN

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΝΙΚΟΛΑΟΣ, ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΜΕΣΟΓΑΙΑΣ ΚΑΙ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
A. E. H. EMERY

Συνέντευξη:
Β. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
Μ. DÉON

Συνέντευξη:
Θ. ΠΕΛΕΓΡΙΝΗΣ

Συνέντευξη:
Λ. ΚΑΚΙΣΗ

Συνέντευξη:
Ε. C. PRESCOTT

Συνέντευξη:
ΣΤΑΥΡΟΣ ΜΑΝΩΛΑΓΑΣ

Συνέντευξη:
ROBERT GALLO

Συνέντευξη:
ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ ΚΑΛΛΕΡΓΗΣ

Συνέντευξη:
ΧΡΗΣΤΟΣ ΖΕΡΕΦΟΣ

Συνέντευξη:
G. C. CHRISTIE

Συνέντευξη:
Χ. ΚΟΥΤΗΦΑΡΗΣ

Συνέντευξη:
JERKER BLOMQVIST

Συνέντευξη:
P. A. Yotopoulos

Συνέντευξη:
Μ. Παπαμιχαήλ

Συνέντευξη:
Recep Akdag

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΟΥΜΑΝΤΟΣ

Συνέντευξη:
Βασίλειος Μαρκεζίνης

Συνέντευξη:
JAMES MERRIT DOWNEY

Συνέντευξη:
VACLAV KLAUS

Συνέντευξη:
MEIR STAMPFER

Συνέντευξη:
FRANCESCO BERLINGIERI

Συνέντευξη:
FERNARD LABRIE

Συνέντευξη:
ALLAN TEMPLETON

Συνέντευξη:
ΗΛΙΑΣ ΜΠΕΖΕΒΕΓΚΗΣ

Συνέντευξη:
ΚΩΣΤΑΣ ΓΕΩΡΓΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΑΛΙΤΗΣ

Συνέντευξη:
JOHANNES KODER

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΡΕΑΤΣΑΣ

Συνέντευξη:
RICHARD LAWRENCE HUNTER

Συνέντευξη:
GUY VERHOFSTADT

Συνέντευξη:
ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΑΛΕΞΙΟΥ

Συνέντευξη:
Ν. ΛΕΓΑΚΗΣ - Ε. ΓΙΑΜΑΡΕΛΛΟΥ

Συνέντευξη:
ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΡΙΑΡΑΣ

Συνέντευξη:
ΚΩΣΤΑΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ

Συνέντευξη:
MARTHA NUSSBAUM

Συνέντευξη:
GRIGORY ARSH

Συνέντευξη:
ΝΑΣΟΣ ΒΑΓΕΝΑΣ

Συνέντευξη:
ΒΑΣΟΣ ΛΥΣΣΑΡΙΔΗΣ

Συνέντευξη:
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΦΩΚΑΣ

Συνέντευξη:
ΒΥΡΩΝ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
MARVIN CARLSON

Συνέντευξη:
PETER AGRE

Συνέντευξη:
TOMAS HAGG

Συνέντευξη:
Π.B. ΠΑΣΧΟΣ

Συνέντευξη:
Αρχιεπίσκοπος Αμερικής κ.κ. Δημήτριος

Συνέντευξη:
G. Conte, R. Thomas, J. Dangel (β' μέρος)

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΔΗΣ

Συνέντευξη:
G. Conte, R. Thomas, J. Dangel

Συνέντευξη:
GIULIO FERRONI

Συνέντευξη:
ΘΑΝΟΣ ΒΕΡΕΜΗΣ

Συνέντευξη:
ΣΠΥΡΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ

Συνέντευξη:
ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΡΟΥΚΟΥΝΑΣ

Συνέντευξη:
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΗΣ

Συνέντευξη:
ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΑΚΩΣΤΑΣ

Συνέντευξη:
VALENTIN GARCIA YEBRA

Συνέντευξη:
ΦΡΕΙΔΕΡΙΚΗ ΤΑΜΠΑΚΗ-ΙΩΝΑ

Συνέντευξη:
Γ. ΚΡΕΑΤΣΑΣ

Συνέντευξη:
ΠΑΝΟΣ ΚΑΖΑΚΟΣ

Συνέντευξη:
ΧΡΙΣΤΟΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Συνέντευξη:
ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΛΑΜΠΡΙΝΟΥΔΑΚΗΣ

Συνέντευξη:
ΑΝΤΩΝΗΣ ΚΟΥΤΣΕΛΙΝΗΣ

Συνέντευξη:
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΜΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΟΥΜΑΝΤΟΣ

Συνέντευξη:
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΠΡΟΥΚΑΚΗΣ

Συνέντευξη:
ΕΛΕΝΗ ΧΑΤΖΗΑΡΓΥΡΗ

Συνέντευξη:
ΛΟΥΚΑΣ ΣΠΑΡΟΣ

Συνέντευξη:
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΖΩΓΡΑΦΟΣ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ

Συνέντευξη:
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΡΓΥΡΙΑΔΗΣ

Συνέντευξη:
ΕΛΕΝΗ ΦΕΣΣΑ-ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ

Συνέντευξη:
ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΧΡΥΣΑΦΗΣ

Συνέντευξη:
ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΤΑΜΗΣ

Συνέντευξη:
ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ - ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΑΓΚΑΚΗΣ

Συνέντευξη:
SIR GEOFFREY LLOYD

Συνέντευξη:
ΘΑΝΑΣΗΣ ΛΑΛΑΣ

Συνέντευξη:
JOERG SCHAEFER

Συνέντευξη:
OΙ ΣΥΝΘΕΤΕΣ ΤΟΥ «TΕΧΝΩΝ EΠΙΣΚΕΨΙΣ»

Συνέντευξη:
KΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ - ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΛΕΚΚΑΣ

Συνέντευξη:
KΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣBOΛOΠOYΛOΣ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΑΒΒΑΣ

Συνέντευξη:
STANLEY HOFFMANN

Συνέντεξη:
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΚΩΣΤΙΟΣ

Συνέντεξη:
ALBERT BANDURA

Συνέντεξη:
ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΧΡΥΣΟΣ

Συνέντεξη:
ΜΙΧΑΗΛ ΣΕΧΑΣ

Συνέντεξη:
NΙΚΟΣ XΑΤΖΗΧΡΗΣΤΙΔΗΣ

Συνέντεξη:
NΙΚΗΦΟΡΟΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΥΡΟΣ

Συνέντεξη:
ΠΑΤΡΟΚΛΟΣ ΣΤΑΥΡΟΥ

Ομιλία:
JORGE SAMPAIO

Συνέντευξη:
ΤΙΤΟΣ ΠΑΤΡΙΚΙΟΣ

Συνέντευξη:
JEFFREY M. DRAJEN

Συνέντευξη:
ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΡΟΥΚΟΥΝΑΣ

Συνέντευξη:
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΡΙΜΠΑΣ

Συνέντευξη:
RICHARD POSNER

Συνέντευξη:
ΓPHΓOPIOΣ ΠONTIΦHΞ

Συνέντευξη:
Α. ΔΑΝΑΣΣΗΣ - ΑΦΕΝΤΑΚΗΣ

Συνέντευξη:
V. NAVASKY

Συνέντευξη:
Δ.Σ. ΓΑΛΑΝΟΣ

Συνέντευξη:
LOUIS IGNARRO

Συνέντευξη:
ΚΩΣΤΑΣ ΜΠΕΗΣ

Συνέντευξη:
ΚΙΚΗ ΔΗΜΟΥΛΑ

Συνέντευξη:
ΕΠ. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
ΑΠ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ

Συνέντευξη:
M.J. OSBORNE

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΟΥΜΑΝΤΟΣ

15/6/2004
Συνέντευξη στον Σ.Ν. Κοδέλλα
Μορφή εύκολης εκτύπωσης

Συνέντευξη με τον Ομότιμο καθηγητή κ. Γεώργιο Κουμάντο

Tιμή σε έναν διακεκριμένο επιστήμονα και δάσκαλο


O Oμότιμος καθηγητής της Νομικής κ. Γεώργιος Κουμάντος σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Φοιτητής ακόμα κατά τη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής φυλακίζεται για τη συμμετοχή του σε αντιστασιακή δράση. Τις μεταπτυχιακές του σπουδές τις πραγματοποίησε στο Αμβούργο της Γερμανίας από όπου και ανακηρύχθηκε διδάκτωρ το 1954. Το 1960 γίνεται υφηγητής του Αστικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και το 1965 εντεταλμένος υφηγητής. Το 1964, με Yπουργό Παιδείας και Πρωθυπουργό τον Γεώργιο Παπανδρέου, διορίζεται ειδικός σύμβουλος του Υπουργείου Παιδείας και ασχολείται ειδικά με τη νομοτεχνική διατύπωση της Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης. Από τη θέση του εντεταλμένου υφηγητή απολύεται το 1968 από τη Δικτατορία λόγω αδυναμίας προσαγωγής «πιστοποιητικού κοινωνικών φρονημάτων». Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας λαμβάνει μέρος σε διάφορες αντιστασιακές ενέργειες και τον Μάιο του 1972 συλλαμβάνεται και εκτοπίζεται στο Κερασοχώρι Ευρυτανίας και στο Θέρμο Τριχωνίδας. Μετά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας επανήλθε στο Πανεπιστήμιο αρχικά ως εντεταλμένος υφηγητής και αργότερα ως τακτικός καθηγητής του Αστικού Δικαίου. Από το 1993 είναι Oμότιμος καθηγητής.
Κατά τη διάρκεια της σταδιοδρομίας του ο καθηγητής Γεώργιος Κουμάντος συμμετείχε σε πολλές Επιτροπές για την προπαρασκευή νέων νόμων. Διετέλεσε επίσης πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Νομικής Συνεργασίας και της Επιτροπής Oικογενειακού Δικαίου του Συμβουλίου της Ευρώπης και ad hoc δικαστής του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Επί δεκαπέντε χρόνια ήταν πρόεδρος της Διεθνούς Ένωσης για την πνευματική ιδιοκτησία. Σήμερα είναι πρόεδρος του Oργανισμού Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας και της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής. Πρόσφατα τιμήθηκε με το παράσημο του Ταξιάρχη του Φοίνικος.
Στις 9 Ιουνίου η Νομική Σχολή διοργάνωσε εκδήλωση στη Μεγάλη Αίθουσα Τελετών για την επίδοση τιμητικού Τόμου στον ομότιμο καθηγητή Γεώργιο Κουμάντο. Την εκδήλωση προσφώνησε ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Γ. Μπαμπινιώτης καθώς και ο Πρόεδρος της Νομικής Σχολής κ. Ι. Καράκωστας. Για το έργο του Γ. Κουμάντου μίλησε ο πρώην Πρύτανης καθηγητής Μ. Σταθόπουλος.
Στη συνέντευξη που ακολουθεί ο κ. Κουμάντος μας μιλά για τα σύγχρονα προβλήματα στον τομέα της πνευματικής ιδιοκτησίας, του οικογενειακού δικαίου και της Βιοηθικής.

Κύριε καθηγητά, ποια είναι τα προβλήματα που απασχολούν σήμερα τη νομική επιστήμη στον τομέα της πνευματικής ιδιοκτησίας;

Στις μέρες μας τίθενται υπό αμφισβήτηση ακόμα και τα βασικότερα θεμέλια της πνευματικής ιδιοκτησίας. Αυτό οφείλεται κυρίως στην αλματώδη ανάπτυξη της τεχνολογίας, η οποία έχει επιτρέψει την απρόσκοπτη αναπαραγωγή και διάδοση των πνευματικών αγαθών σε τέτοιο μάλιστα βαθμό που ο δικαιούχος των αγαθών αυτών να μην είναι σε θέση να ασκήσει έλεγχο επάνω σε αυτή τη διαδικασία αναπαραγωγής και διάδοσης. Oι εξελίξεις, λοιπόν, στον τεχνολογικό τομέα ξεπερνούν τα όσα γνωρίζαμε μέχρι σήμερα και εύλογο είναι να αναζητούνται από τη νομική επιστήμη νέοι τρόποι, έτσι ώστε οι δικαιούχοι να απολαμβάνουν τους καρπούς της πνευματικής τους δημιουργίας, τη μόνη σήμερα παραδεκτή μέθοδο χρηματοδότησης της πνευματικής δημιουργίας. Σε άλλες εποχές, υπήρχαν οι κρατικές παραγγελίες, οι ευεργέτες, οι μαικήνες και άλλοι που έδιναν μια παραγγελία και τη χρηματοδοτούσαν πλουσιοπάροχα. Αυτά σήμερα δεν θεωρούνται επαρκώς φιλελεύθερα γιατί μοιραία ο παραγγέλλων επηρεάζει αλλά και δεν υπάρχουν πλέον σε αυτή την έκταση οι χρηματοδότες. Τα δεδομένα, λοιπόν, έχουν αλλάξει.

Ο κ. Προυκάκης
Ο κ. Κουμάντος

Επομένως, ο μόνος υπαρκτός και παραδεκτός τρόπος χρηματοδοτήσεως της πνευματικής δημιουργίας είναι η πνευματική ιδιοκτησία. Η διεθνής επιστημονική κοινότητα είναι σε αναζήτηση κάποιων μορφών συμβάσεως με τους εκμεταλλευόμενους κυρίως το Διαδίκτυο ή κάποιας μορφής επιβολής τελών στα όργανα που χρησιμεύουν γι' αυτή τη διάδοση, ώστε να εξασφαλιστεί με τον ένα ή τον άλλο τρόπο η πληρωμή των δημιουργών.

O Ελληνικός νόμος περί πνευματικής ιδιοκτησίας του 1993 δίνει απάντηση σε αρκετά από αυτά τα προβλήματα...

Πράγματι, παρότι τα ζητήματα που προανέφερα δεν ήταν τόσο επιτακτικά εκείνη την περίοδο, εμείς καταφέραμε να τα προβλέψουμε καθιερώνοντας ένα ειδικό τέλος στα μηχανήματα και στο χαρτί, που χρησιμεύουν για την αναπαραγωγή πνευματικών αγαθών. Με τον νόμο αυτό βρεθήκαμε στην πρωτοπορία, καθώς πριν από εμάς μόνο η Γερμανία είχε μερικώς εισαγάγει το σύστημα αυτό. Αργότερα ακολούθησαν οι υπόλοιποι.

O τομέας του Oικογενειακού Δικαίου επίσης σας οφείλει πολλά...

Όταν πρωτάρχισα να ασχολούμαι με το Oικογενειακό Δίκαιο, κατά τη διάρκεια των σπουδών μου στη Γερμανία, το μέγα ζήτημα ήταν η ισότητα των φύλων, το Σύνταγμα που την επέβαλλε και οι νόμοι που δεν την τηρούσαν όσο έπρεπε. Έτσι άρχισε ένα κύμα μεταρρυθμίσεων του οικογενειακού δικαίου για την κατοχύρωση της ισότητας. Μπορώ να πω ότι σε έναν σημαντικό βαθμό, όσον αφορά το νομοθετικό πλαίσιο, το πρόβλημα αυτό έχει λυθεί σήμερα και στην Ελλάδα. Στα κοινωνικά ήθη, βέβαια, η ισότητα των δυο φύλων είναι καμιά φορά λιγότερο εμπεδωμένη γιατί ως γνωστόν οι νόμοι δεν μεταφράζονται αυτόματα σε κοινωνικές πραγματικότητες.

Ποια είναι εκείνα τα ζητήματα που απασχολούν σήμερα το Oικογενειακό Δίκαιο;

Τα προβλήματα που προανέφερα ανήκουν σε ένα συμπαθές παρελθόν, δεν είναι γραμμένα στη σημερινή ημερησία διάταξη. Σήμερα τα μεγάλα προβλήματα δημιουργούνται από την ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Είναι ένα φαινόμενο διαδεδομένο, το οποίο μέχρι πριν από περίπου τρία χρόνια έμενε εντελώς αρρύθμιστο. Όταν Υπουργός Δικαιοσύνης ήταν ο καθηγητής Μιχάλης Σταθόπουλος, συστάθηκε μια Επιτροπή με Πρόεδρο εμένα και με τη συμμετοχή σπουδαίων συνεργατών, η οποία πρότεινε ένα νομοσχέδιο το οποίο ψηφίστηκε σχεδόν ομόφωνα από τη Βουλή. Πρόκειται για έναν νόμο πρωτοποριακό, ο οποίος καθορίζει τις προϋποθέσεις κάτω από τις οποίες μπορεί να λάβει χώρα η ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Εν συντομία, ο νόμος αυτός λέει ότι μπορεί να υπάρξει ιατρική υποβοήθηση μόνο εάν υπάρχει ανάγκη, εάν δηλαδή το ζευγάρι δεν μπορεί λόγω κάποιων παθολογικών καταστάσεων να κάνει παιδί. Παράλληλα, ο νόμος αυτός ρυθμίζει και μια σειρά από άλλα ζητήματα, όπως είναι το εάν μπορείς να φυλάξεις το σπέρμα και να γονιμοποιηθεί η γυναίκα σου μετά τον ενδεχόμενο θάνατό σου ή την ανικανότητά σου λόγω ηλικίας, ατυχήματος, ασθένειας, κ.λπ. Το δεχτήκαμε και αυτό υπό ορισμένες προϋποθέσεις. O νόμος αυτός έδωσε όμως λύση και σε ένα άλλο πολύ σημαντικό πρόβλημα που ταλανίζει στις μέρες μας την Βιοηθική. Το αν επιτρέπονται τα πειράματα στα βλαστοκύτταρα, δηλαδή στα γονιμοποιημένα ωάρια κατά τις πρώτες ημέρες της γονιμοποιήσεως. Τα πειράματα στα βλαστοκύτταρα είναι, όπως γνωρίζετε, πολύ χρήσιμα γιατί υπάρχει βάσιμη ελπίδα από τα βλαστοκύτταρα να παραχθούν ανθρώπινα όργανα και έτσι να λυθεί το πρόβλημα της έλλειψης μοσχευμάτων. Στον νόμο αυτόν αναφέρεται ότι από τη στιγμή που υπάρχουν πλεονάζοντα γονιμοποιημένα ωάρια το ζευγάρι είναι αυτό που θα καθορίσει κατά πόσο αυτά θα καταστραφούν, θα φυλαχθούν για να διατεθούν ενδεχομένως σε άλλο ζευγάρι που θα έχει το ίδιο πρόβλημα ή θα διατεθούν για πειράματα. Έτσι, ο νόμος εμμέσως αναγνώρισε ότι είναι επιτρεπτή η χρήση των γονιμοποιημένων ωαρίων για πειράματα και αυτό δίνει ελπίδες να δοθεί κάποια στιγμή ένα τέλος στο μαρτύριο χιλιάδων συνανθρώπων μας που χρειάζονται όργανα.

O πρώην Πρύτανης καθηγητής Μ. Σταθόπουλος εξήρε στην ομιλία του τη νομοθετική σας δεινότητα. Ανέφερε χαρακτηριστικά: «η διατύπωση νομοθετικών διατάξεων από τον Κουμάντο έχει κάτι από την καθαρότητα του Γαλλικού Αστικού Kώδικα, την ακριβολογία του Γερμανικού και την ελαστικότητα του Ελβετικού, στις καλύτερες στιγμές των τριών αυτών κλασικών ευρωπαϊκών κωδίκων».

Ακούστηκαν πολλά καλά λόγια και τους ευχαριστώ όλους. Αυτό που ήθελε να επισημάνει ο κ. Σταθόπουλος είναι το γεγονός ότι σε ορισμένες περιπτώσεις ο Γερμανικός κώδικας αγωνίζεται να υποθέσει όλες τις περιπτώσεις που μπορεί η ζωή να εμφανίσει, πράγμα που είναι αδύνατο. Από την πλευρά μου, είμαι κατά των πολύ λεπτομερειακών νόμων. Σε όλη μου τη ζωή όταν χρειάστηκε να συμπράξω σε νομοπαρασκευαστικές επιτροπές δεν ήμουν υπέρ της λεπτομέρειας. Γιατί ενώ δεν μπορείς έτσι κι αλλιώς να προβλέψεις όλα τα ενδεχόμενα που μπορεί να εμφανίσει η ζωή, παράλληλα με τη λεπτομερειακή διατύπωση δημιουργείς σκληρά όρια τα οποία μπορεί να σε εμποδίσουν στην υιοθέτηση μιας κατάλληλης ερμηνείας.

Ως Πρόεδρος, τα τελευταία χρόνια, της Επιτροπής Βιοηθικής έχετε παρέμβει ενεργά τόσο με βιβλία όσο και με άρθρα σας στον ημερήσιο Τύπο. Θέλετε να μας μιλήσετε για τον ρόλο της Επιτροπής;

Η συνεισφορά μας στην Επιτροπή Βιοηθικής είναι η προσπάθεια που καταβάλλουμε να συνδέσουμε τα προβλήματα με ορισμένες βασικές αρχές είτε του Συντάγματος είτε της ηθικής μας αξιολογικής κλίμακας. Στην Επιτροπή συμμετέχουν ιδιαίτερα αξιόλογοι επιστήμονες από διαφορετικά επιστημονικά πεδία. Καθημερινά βρισκόμαστε αντιμέτωποι με προβλήματα που έχουν δημιουργηθεί κυρίως τα τελευταία χρόνια με την τεράστια πρόοδο της Βιολογίας. Η εξέλιξη της Βιολογίας οδήγησε στη Βιοτεχνολογία, η οποία σχετίζεται άμεσα με τις φαρμακευτικές εταιρείες, δηλαδή τις μεγαλύτερες οικονομικές δυνάμεις της εποχής μας. Επομένως, το να κρατάς ένα τιμόνι στηριγμένο σε κάποιες νομικές και ηθικές αρχές έχει τεράστια σημασία. Αυτό που ενδιαφέρει περισσότερο από τα σχετικά με τη Βιοηθική θέματα είναι τα μεταλλαγμένα τρόφιμα, οι μεταλλαγμένοι σπόροι, τα μεταλλαγμένα ζώα, κ.ο.κ. Εκεί η Επιτροπή Βιοηθικής έχει να αποφασίσει ανάμεσα σε δύσκολες επιλογές γιατί υπάρχουν πιέσεις ηθικής φύσεως. Εάν σκεφτεί κανείς ότι ορισμένες καταστροφές προϊόντων φέρνουν πείνα και θάνατο σε ένα μεγάλο μέρος της ανθρωπότητας λες «δεν αλλάζω λίγο τον σπόρο να μην γίνουν αυτές οι καταστροφές και να μην πεινάσουν οι άνθρωποι»; Από την άλλη μεριά, αναρωτιέται κανείς, αυτή η αλλοίωση τι θα σημάνει για το μέλλον της ανθρωπότητας, όταν μάλιστα δεν έχει δοθεί ο κατάλληλος χρόνος προκειμένου να μελετηθούν πειραματικά οι περαιτέρω επιπτώσεις μιας μετάλλαξης. Εμείς στην Επιτροπή Βιοηθικής ασχοληθήκαμε πολύ με το θέμα και η πρότασή μας προς τον Πρωθυπουργό και την Κυβέρνηση ήταν να υπάρξει μορατόριουμ έως ότου να μελετηθούν καλύτερα οι επιπτώσεις των μεταλλαγών στο περιβάλλον και τον άνθρωπο. Τα θετικά γνωρίσματα είναι βέβαια, δεν υπάρχει αμφιβολία. Και η δαιμονοποίηση ενός φαινομένου νομίζω ότι είναι κακή. Τα πράγματα έχουν πάντοτε δυο όψεις. Έτσι, και εδώ δεν μπορείς να πεις ότι η μετάλλαξη είναι το απόλυτο κακό ή το απόλυτο καλό. Αυτό που μας φοβίζει είναι οι κίνδυνοι που δεν γνωρίζουμε. Oι μη αναστρέψιμες εξελίξεις. Υποστηρίξαμε, λοιπόν, την αναστολή όλων των εφαρμογών και συγχρόνως τη χρηματοδότηση όλων των πειραματικών προσπαθειών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εφάρμοσε αυτή την τακτική μέχρι ενός σημείου, αλλά εν συνεχεία άλλαξε στάση και επέτρεψε την κυκλοφορία των μεταλλαγμένων με ειδική σήμανση. Είναι ένα θέμα που μας απασχολεί και θα μας απασχολήσει πολύ και στο μέλλον.

Όλα αυτά τα χρόνια δείχνετε ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα θέματα της Παιδείας. Πώς βλέπετε να εξελίσσονται τα πράγματα σε αυτόν τον τομέα;

Το ενδιαφέρον μου για την Παιδεία υπάρχει από τα πρώτα βήματα της σταδιοδρομίας μου, όταν νεαρός ακόμα υφηγητής δέχτηκα προθύμως να εργαστώ ως νομοτεχνικός σύμβουλος του μακαρίτη του Παπανούτσου που έκανε την πρώτη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση. Η Παιδεία είναι εξαιρετικά δύσκολο θέμα γιατί πρέπει να συμβιβάσει αντίθετες απαιτήσεις: την απαίτηση της διάδοσης της Παιδείας, την απαίτηση της ποιότητας στην προσφερόμενη Παιδεία αλλά και της επαγγελματικής κατοχύρωσης της Εκπαίδευσης. Δεν έχω τη λύση σε αυτό το πρόβλημα, το οποίο γίνεται όλο και δυσκολότερο, δεδομένου ότι τα τελευταία χρόνια μπαίνουν καινούργιες διαστάσεις στο θέμα, τις οποίες θεωρώ ιδιαίτερα δυσάρεστες. Αναφέρομαι στην πίεση που ασκεί η Ευρωπαϊκή Ένωση για σταδιακή αναγνώριση της ιδιωτικής εκπαίδευσης. Από την άλλη πλευρά, η δωρεάν Παιδεία στη χώρα μας δεν καλύπτει παρά μόνο το ένα δέκατο των εξόδων που χρειάζεται ένα παιδί για να σπουδάσει. Νομίζω, λοιπόν, ότι πρέπει να αναζητηθούν οι αναγκαίες στρατηγικές συμμαχίες και τα αναγκαία νομικά μονοπάτια που θα περιορίσουν ή θα ματαιώσουν αυτή την τάση που παρατηρείται για ιδιωτικοποίηση της Ανώτατης Εκπαίδευσης. Ελπίζω ότι η σοφία που χρειάζεται στο συγκεκριμένο ζήτημα θα χαρακτηρίζει τους υπευθύνους του Υπουργείου Παιδείας.


Αρχή της σελίδας