ΣΥΝΕΝΤΕYΞΕΙΣ - ΠΡΟΣΩΠΑ

ΣΥΝΕΝΤΕYΞΕΙΣ - ΠΡΟΣΩΠΑ

Πρόσωπα - Συνέντευξη: M. Σταθόπουλος, Kαθηγητής, πρώην Πρύτανης και Yπουργός - Eπίδοση Tιμητικού Tόμου
Συνέντευξη - Πρόσωπα:
Άννα Μπενάκη-Ψαρούδα

Συνέντευξη:
ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ ΚΡΙΜΙΤΖΗΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΠΑΠΑΔΙΑ-ΛΑΛΑ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
A. Kαρράς

Πρόσωπα - Συνέντευξη: K. Σπινέλλη
Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Kαθηγητής A. Γ. Παπαβασιλείου - Eργαστήριο Bιολογικής Xημείας

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Iωάννης-Θεοφάνης Παπαδημητρίου, ομότιμος καθηγητής Φιλοσοφικής Σχολής: Eπίδοση τιμητικού τόμου

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Aναστάσιος-Παύλος Λεβέντης

Πρόσωπα - Συνέντευξη: Kαθηγητής Riccardo Campa
Πρόσωπα - Συνέντευξη: N. Σταυρακάκης
Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Ο Γ. ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΣ και ο κ. Π. ΠΑΤΣΗΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΣΑΝΤΑΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΖΩΗ ΣΑΜΑΡΑ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΣΤΕΛΛΑ ΠΡΙΟΒΟΛΟΥ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΑΘ. ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Θ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΆΝΝΑ ΜΠΕΝΑΚΗ-ΨΑΡΟΥΔΑ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Γ. ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΆΡΗΣ ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
Α. Μ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
NIGEL BEVAN

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
ΝΙΚΟΛΑΟΣ, ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΜΕΣΟΓΑΙΑΣ ΚΑΙ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ

Πρόσωπα - Συνέντευξη:
A. E. H. EMERY

Συνέντευξη:
Β. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
Μ. DÉON

Συνέντευξη:
Θ. ΠΕΛΕΓΡΙΝΗΣ

Συνέντευξη:
Λ. ΚΑΚΙΣΗ

Συνέντευξη:
Ε. C. PRESCOTT

Συνέντευξη:
ΣΤΑΥΡΟΣ ΜΑΝΩΛΑΓΑΣ

Συνέντευξη:
ROBERT GALLO

Συνέντευξη:
ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ ΚΑΛΛΕΡΓΗΣ

Συνέντευξη:
ΧΡΗΣΤΟΣ ΖΕΡΕΦΟΣ

Συνέντευξη:
G. C. CHRISTIE

Συνέντευξη:
Χ. ΚΟΥΤΗΦΑΡΗΣ

Συνέντευξη:
JERKER BLOMQVIST

Συνέντευξη:
P. A. Yotopoulos

Συνέντευξη:
Μ. Παπαμιχαήλ

Συνέντευξη:
Recep Akdag

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΟΥΜΑΝΤΟΣ

Συνέντευξη:
Βασίλειος Μαρκεζίνης

Συνέντευξη:
JAMES MERRIT DOWNEY

Συνέντευξη:
VACLAV KLAUS

Συνέντευξη:
MEIR STAMPFER

Συνέντευξη:
FRANCESCO BERLINGIERI

Συνέντευξη:
FERNARD LABRIE

Συνέντευξη:
ALLAN TEMPLETON

Συνέντευξη:
ΗΛΙΑΣ ΜΠΕΖΕΒΕΓΚΗΣ

Συνέντευξη:
ΚΩΣΤΑΣ ΓΕΩΡΓΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΑΛΙΤΗΣ

Συνέντευξη:
JOHANNES KODER

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΡΕΑΤΣΑΣ

Συνέντευξη:
RICHARD LAWRENCE HUNTER

Συνέντευξη:
GUY VERHOFSTADT

Συνέντευξη:
ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΑΛΕΞΙΟΥ

Συνέντευξη:
Ν. ΛΕΓΑΚΗΣ - Ε. ΓΙΑΜΑΡΕΛΛΟΥ

Συνέντευξη:
ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΡΙΑΡΑΣ

Συνέντευξη:
ΚΩΣΤΑΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ

Συνέντευξη:
MARTHA NUSSBAUM

Συνέντευξη:
GRIGORY ARSH

Συνέντευξη:
ΝΑΣΟΣ ΒΑΓΕΝΑΣ

Συνέντευξη:
ΒΑΣΟΣ ΛΥΣΣΑΡΙΔΗΣ

Συνέντευξη:
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΦΩΚΑΣ

Συνέντευξη:
ΒΥΡΩΝ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
MARVIN CARLSON

Συνέντευξη:
PETER AGRE

Συνέντευξη:
TOMAS HAGG

Συνέντευξη:
Π.B. ΠΑΣΧΟΣ

Συνέντευξη:
Αρχιεπίσκοπος Αμερικής κ.κ. Δημήτριος

Συνέντευξη:
G. Conte, R. Thomas, J. Dangel (β' μέρος)

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΔΗΣ

Συνέντευξη:
G. Conte, R. Thomas, J. Dangel

Συνέντευξη:
GIULIO FERRONI

Συνέντευξη:
ΘΑΝΟΣ ΒΕΡΕΜΗΣ

Συνέντευξη:
ΣΠΥΡΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ

Συνέντευξη:
ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΡΟΥΚΟΥΝΑΣ

Συνέντευξη:
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΗΣ

Συνέντευξη:
ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΑΚΩΣΤΑΣ

Συνέντευξη:
VALENTIN GARCIA YEBRA

Συνέντευξη:
ΦΡΕΙΔΕΡΙΚΗ ΤΑΜΠΑΚΗ-ΙΩΝΑ

Συνέντευξη:
Γ. ΚΡΕΑΤΣΑΣ

Συνέντευξη:
ΠΑΝΟΣ ΚΑΖΑΚΟΣ

Συνέντευξη:
ΧΡΙΣΤΟΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Συνέντευξη:
ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΛΑΜΠΡΙΝΟΥΔΑΚΗΣ

Συνέντευξη:
ΑΝΤΩΝΗΣ ΚΟΥΤΣΕΛΙΝΗΣ

Συνέντευξη:
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΜΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΟΥΜΑΝΤΟΣ

Συνέντευξη:
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΠΡΟΥΚΑΚΗΣ

Συνέντευξη:
ΕΛΕΝΗ ΧΑΤΖΗΑΡΓΥΡΗ

Συνέντευξη:
ΛΟΥΚΑΣ ΣΠΑΡΟΣ

Συνέντευξη:
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΖΩΓΡΑΦΟΣ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ

Συνέντευξη:
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΡΓΥΡΙΑΔΗΣ

Συνέντευξη:
ΕΛΕΝΗ ΦΕΣΣΑ-ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ

Συνέντευξη:
ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΧΡΥΣΑΦΗΣ

Συνέντευξη:
ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΤΑΜΗΣ

Συνέντευξη:
ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ - ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΑΓΚΑΚΗΣ

Συνέντευξη:
SIR GEOFFREY LLOYD

Συνέντευξη:
ΘΑΝΑΣΗΣ ΛΑΛΑΣ

Συνέντευξη:
JOERG SCHAEFER

Συνέντευξη:
OΙ ΣΥΝΘΕΤΕΣ ΤΟΥ «TΕΧΝΩΝ EΠΙΣΚΕΨΙΣ»

Συνέντευξη:
KΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ - ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΛΕΚΚΑΣ

Συνέντευξη:
KΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣBOΛOΠOYΛOΣ

Συνέντευξη:
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΑΒΒΑΣ

Συνέντευξη:
STANLEY HOFFMANN

Συνέντεξη:
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΚΩΣΤΙΟΣ

Συνέντεξη:
ALBERT BANDURA

Συνέντεξη:
ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΧΡΥΣΟΣ

Συνέντεξη:
ΜΙΧΑΗΛ ΣΕΧΑΣ

Συνέντεξη:
NΙΚΟΣ XΑΤΖΗΧΡΗΣΤΙΔΗΣ

Συνέντεξη:
NΙΚΗΦΟΡΟΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΥΡΟΣ

Συνέντεξη:
ΠΑΤΡΟΚΛΟΣ ΣΤΑΥΡΟΥ

Ομιλία:
JORGE SAMPAIO

Συνέντευξη:
ΤΙΤΟΣ ΠΑΤΡΙΚΙΟΣ

Συνέντευξη:
JEFFREY M. DRAJEN

Συνέντευξη:
ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΡΟΥΚΟΥΝΑΣ

Συνέντευξη:
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΡΙΜΠΑΣ

Συνέντευξη:
RICHARD POSNER

Συνέντευξη:
ΓPHΓOPIOΣ ΠONTIΦHΞ

Συνέντευξη:
Α. ΔΑΝΑΣΣΗΣ - ΑΦΕΝΤΑΚΗΣ

Συνέντευξη:
V. NAVASKY

Συνέντευξη:
Δ.Σ. ΓΑΛΑΝΟΣ

Συνέντευξη:
LOUIS IGNARRO

Συνέντευξη:
ΚΩΣΤΑΣ ΜΠΕΗΣ

Συνέντευξη:
ΚΙΚΗ ΔΗΜΟΥΛΑ

Συνέντευξη:
ΕΠ. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ

Συνέντευξη:
ΑΠ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ

Συνέντευξη:
M.J. OSBORNE

Συνέντευξη:
JOERG SCHAEFER

15/10/2003
Συνέντευξη στον Σ.Ν. Κοδέλλα
Μορφή εύκολης εκτύπωσης

Joerg Schaefer, καθηγητής Κλασσικής Αρχαιολογίας

Από τον Όμηρο… στον Καβάφη


Το Πανεπιστήμιο Αθηνών τίμησε έναν διαπρεπή ελληνιστή αρχαιολόγο, τον ομότιμο καθηγητή Κλασσικής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου της Αϊδελβέργης κ. Joerg Schaefer. Την Παρασκευή 10 Oκτωβρίου ο καθηγητής Schaefer, μετά από πρόταση του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής, αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου μας. Κατεξοχήν ελληνιστής, ομιλητής της ελληνικής γλώσσας, έχει να επιδείξει ένα σημαντικότατο έργο στον ευρύτερο ελληνικό χώρο από την Αθήνα και τη Βοιωτία μέχρι την Κρήτη, τη Μικρασία και την Κύπρο. «Η Ελλάδα για εμένα δεν σταματά μέσα στα σημερινά της σύνορα αλλά επεκτείνεται και έξω από αυτά», υπογραμμίζει ο διαπρεπής συνομιλητής μας ο οποίος, όπως τόνισε ο Πρύτανης κ. Γ. Μπαμπινιώτης στην προσφώνησή του, «είναι ένας πραγματικός φίλος της Ελλάδας που συχνά χωρίς να διστάζει παρεμβαίνει με άρθρα του στο διεθνή Τύπο προκειμένου να αποκαταστήσει την αλήθεια, όταν αυτή τραυματίζεται. Ένας φίλος της Ελλάδας που δικαίως μπορεί να χαρακτηριστεί όχι απλώς φιλέλληνας αλλά με ελληνική συνείδηση». ¶οκνος, με το ανήσυχο πνεύμα που τον διακρίνει ο καθηγητής Schaefer κινήθηκε κατά τη διάρκεια της Πανεπιστημιακής του σταδιοδρομίας από την προϊστορία μέχρι και την ελληνιστική περίοδο ενώ η ενασχόλησή του με την Ελλάδα φτάνει μέχρι τη νέα Ελληνική λογοτεχνία και ποίηση. Η μετάβαση από την εικαστική τέχνη και τον αρχαίο κόσμο στην τέχνη του λόγου, στην καλύτερή της μορφή, όπως ευτύχησε να είναι στον Καβάφη, συγκίνησε τον καθηγητή Schaefer ο οποίος στο τελευταίο του βιβλίο στη γερμανική μεταφράζει και σχολιάζει το μεγάλο Αλεξανδρινό ποιητή.
Στην τελετή αναγόρευσης το πολύπλευρο έργο του τιμωμένου παρουσίασαν οι καθηγητές του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας, της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Βασίλειος Λαμπρινουδάκης και κ. Γεώργιος Στυλ. Κορρές.
«Η Κύπρος η πρώτη επαφή μου με τον ελληνισμό...»
Oι σπουδές στην αρχαιολογία και την αρχαία φιλοσοφία ήρθαν μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο για τον καθηγητή Schaefer καθώς στην ηλικία των δεκαεννέα χρόνων αναγκάστηκε να λάβει μέρος στον πόλεμο την τελευταία ημέρα του οποίου τραυματίστηκε και μάλιστα βαριά. Ωστόσο, οι σωματικές και ψυχικές πληγές σύντομα επουλώθηκαν και επέτρεψαν στον κ. Schaefer να συνεχίσει τις σπουδές του στις οποίες με πολύ αγάπη είχε μυηθεί από τους άξιους, όπως αναφέρει, καθηγητές του τα προηγούμενα χρόνια. Το 1952 κατά τις τελευταίες ημέρες της Αγγλικής κατοχής στη μεγαλόνησο, ο καθηγητής του τον επιλέγει και τον στέλνει στην Κύπρο για να συμμετάσχει στις ανασκαφές που πραγματοποιούνταν στην αρχαία Πάφο.

O κ. Schafer
«Αυτή ήταν η πρώτη μου επαφή με την Ελλάδα και την νεοελληνική γλώσσα», θυμάται σήμερα ο καθηγητής Schaefer. «Τότε οι Έλληνες και οι Τούρκοι ζούσαν μαζί μονιασμένοι. O ένας ήταν κοντά στον άλλο. Το μισό χωριό ήταν Έλληνες και το άλλο μισό περίπου Τούρκοι. Μαζί στους καημούς αλλά και στις χαρές της ζωής. Εκεί άρχισα να μαθαίνω την ελληνική γλώσσα για να συνεννοούμαι με τους Έλληνες και Τούρκους εργάτες».
Το 1956 τελειώνει το διδακτορικό του και με μια υποτροφία του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου του δίνεται η ευκαιρία να δει από κοντά και να μελετήσει τους αρχαίους τόπους σε Ελλάδα, Μικρασία, Αίγυπτο, Παλαιστίνη και Συρία.
«Μετά το τέλος αυτή της υποτροφίας ήρθα και πάλι στην Ελλάδα για περίπου δυο χρόνια και ασχολήθηκα με τις ανασκαφές του Κεραμεικού, ως μέλος του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου. Αμέσως μετά επέστρεψα στη Γερμανία για να συγγράψω την υφηγεσία μου και μετά πάλι πίσω στην Αθήνα για περίπου έξι χρόνια, κατά τα οποία διορίστηκα προϊστάμενος της βιβλιοθήκης του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου.
Στο διάστημα αυτό γνωρίζει και νυμφεύεται την ελληνίδα γυναίκα του κυρία Mάρω Schaefer. Τα όχι και τόσο καλά, όπως χαριτολογώντας λέει, ελληνικά του δεν τα οφείλει στην γυναίκα του αλλά ούτε σε αυτόν οφείλεται η άπταιστη γνώση της Γερμανικής της κυρίας Schaefer. O ένας γοητεύτηκε από την προσωπικότητα του άλλου αλλά και από τις γνώσεις που ο καθένας από τους δυο είχε για τη χώρα του άλλου. Σύντομα απέκτησαν παιδιά και ολόκληρη η οικογένεια εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα. Την περίοδο αυτή ο καθηγητής Schaefer συνεργάζεται με το μακαρίτη καθηγητή Βερδελή στις ανασκαφές της Τίρυνθας. Παράλληλα πραγματοποιεί και υποβρύχιες έρευνες για τη μελέτη των αρχαίων λιμενικών εγκαταστάσεων σε Ελλάδα και Μικρασία. Αργότερα διορίστηκε καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Αϊδελβέργης θέση από την οποία αποχώρησε πριν από λίγα χρόνια ως ομότιμος καθηγητής.

Ποιες είναι οι διαφορές που ο ίδιος εντοπίζει στη σπουδή της Ιστορίας και της Αρχαιολογίας σε Ελλάδα και Γερμανία;

Αν και σε ένα βαθμό επιφυλάσσεται να μας απαντήσει σε αυτή την ερώτηση επειδή «ποτέ δεν έχει διδάξει σε Ελληνικό Πανεπιστήμιο και δεν γνωρίζει πολύ καλά την εδώ πραγματικότητα», ωστόσο, επισημαίνει τη διαφορά φάσης εκπλήρωσης των σπουδών που παρατηρείται στις δυο χώρες. «Στη Γερμανία μπορεί κανείς να σπουδάζει Ιστορία και Αρχαιολογία εκατό χρόνια(!), ενώ στην Ελλάδα είσαι αναγκασμένος να τελειώσεις κάποια στιγμή. Στην Ελλάδα το πρόγραμμα των Πανεπιστημιακών μαθημάτων είναι πιο αυστηρό και υπάρχουν περισσότερες εξετάσεις. Αυτό είναι ένα πλεονέκτημα γιατί έτσι οι φοιτητές αναγκάζονται να τελειώσουν πιο γρήγορα. Από την άλλη μεριά, στην Ελλάδα δεν δίνεται η ελευθερία στο φοιτητή να ‘κάνει ό,τι θέλει’, να προσαρμόσει δηλαδή σύμφωνα με τις ανάγκες και τις απαιτήσεις του το δικό του πρόγραμμα σπουδών. Στη Γερμανία σε αφήνουν στην κρίση σου και στην ωριμότητα σου να καθορίσεις ποια μαθήματα θα πάρεις και πότε θα τελειώσεις».

Από την εκπαίδευση η συζήτησή μας περνά σε περισσότερο επίκαιρα, λόγω Oλυμπιακών αγώνων, θέματα. Ενδιαφέρεται πολύ για τα προβλήματα που έχουν προκύψει στους αρχαιολογικούς τόπους λόγω των Oλυμπιακών έργων. Σε επιστολή του στο πρωθυπουργό σχετικά με το εν λόγω θέμα τόνισε τη συμβολική σημασία της περιοχής του Μαραθώνα «όπως έχει γράψει και ο Λόρδος Βύρωνας σε ένα γνωστό του ποίημα για τα νησιά του Αιγαίου ‘The mountains look on Marathon and Marathon looks on the sea’». Αυτή η άποψή του αναφέρθηκε και σε άρθρο του στη εφημερίδα ‘Καθημερινή’.

Ωστόσο, σε μια περιοχή όπως η Αθήνα που όπου και να σκάψεις βρίσκεις αρχαία, πως ξεχωρίζουμε το αρχαίο που πρέπει να διασωθεί, να παραμείνει και να αναδειχθεί στη θέση που βρέθηκε από εκείνο που ασφαλώς θα πρέπει να διασωθεί αλλά που μπορεί όμως να μεταφερθεί και αναδειχθεί σε κάποιο άλλο σημείο;

«Η ερώτηση αυτή δεν μπορεί να λάβει μια εύκολη απάντηση» παραδέχεται ο κ. Schaefer. «Δεν υπάρχει μια γενική λύση. Εάν κάνω μια ανασκαφή μπροστά στον κήπο του σπιτιού όπου βρισκόμαστε υπάρχει πιθανότητα να βρούμε έναν αρχαίο τάφο. Ίσως τελικά η λύση θα ήταν να κτιστεί η πρωτεύουσα σε μια άλλη περιοχή. Αλλά αυτή η πρόταση εκ των πραγμάτων πλέον δεν έχει νόημα.

Υπάρχουν όμως παραδείγματα σωστής διαχείρισης των αρχαιοτήτων; Ρωτάμε τον καθηγητή Schaefer.
«Μπορούμε να πούμε πως η κατασκευή του ‘Μετρό’ δεν προκάλεσε ανάλογα προβλήματα με αυτά του Μαραθώνα. Μάλιστα η κατασκευή του έργου στάθηκε πολλές φορές η αιτία για αρχαιολογικές ανασκαφές αλλά και για την ανάδειξη των αρχαιοτήτων, είτε στο χώρο όπου βρέθηκαν είτε σε άλλους χώρους όπου μεταφέρθηκαν».

Όσον αφορά τα γλυπτά του Παρθενώνα που σήμερα εκτίθενται στο βρετανικό Μουσείο; Πιστεύετε ότι θα πρέπει να επιστραφούν στην Ελλάδα;

Όταν μπαίνει κανείς στο μουσείο του Λονδίνου και τα βλέπει αισθάνεται ότι τα γλυπτά αυτά δεν ανήκουν εκεί. Χωρίς αμφιβολία λοιπόν τα γλυπτά αυτά πρέπει κάποια στιγμή να επιστρέψουν στην Ελλάδα, εδώ όπου ανήκουν. Ωστόσο είναι φανερό ότι πρόκειται για ένα πολύ δύσκολο πρόβλημα. Oι ¶γγλοι έχουν τα δικά τους επιχειρήματα να αντιτάξουν. Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι στην εποχή του Έλγιν η αντιμετώπιση των γλυπτών και των αρχαιοτήτων γενικότερα ήταν εντελώς διαφορετική από ότι είναι σήμερα. Έτσι, όλες οι μεγάλες τότε χώρες όπου έβρισκαν την ευκαιρία αγόραζαν από τους τότε κυβερνώντες Τούρκους αρχαιότητες για να τις μεταφέρουν στις πατρίδες τους. Παρότι υπάρχουν πολλές απόψεις επάνω στο συγκεκριμένο θέμα, δεν πιστεύω ότι υπάρχει κανείς που να πιστεύει ότι με αυτόν τον τρόπο δεν κατάφεραν να διασωθούν πολλές αρχαιότητες ακόμα και στον ελληνικό χώρο. Το πρόβλημα είναι πολύ δύσκολο, ήδη ο Καβάφης έχει γράψει ένα άρθρο γι’ αυτό το θέμα. Ελπίζουμε πάντως ότι θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε τα γλυπτά του Παρθενώνα να επιστρέφουν στην Ελλάδα.

Ποιο είναι όμως το πρόβλημα που ανησυχεί περισσότερο τον ελληνιστή αρχαιολόγο;

«Το φαινόμενο που παρατηρώ, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε ολόκληρο τον κόσμο και με ανησυχεί ιδιαίτερα, είναι οι καταστροφές που υφίστανται τα αρχαία μνημεία από τη ρύπανση της ατμόσφαιρας. Είναι κάτι που φαίνεται δια γυμνού οφθαλμού. Όταν επισκέπτομαι σήμερα τον Κεραμεικό ή την Ακρόπολη βλέπω την αλλοίωση που έχουν υποστεί τα μάρμαρα. Σας βεβαιώ πως πριν από πενήντα χρόνια ήταν πολύ διαφορετικά από ό,τι είναι σήμερα. Η αλλοίωση είναι εμφανέστατη».
Και από την εικαστική τέχνη και τον αρχαίο κόσμο η συζήτησή μας περνά στην τέχνη του λόγου στην οποία με τόσο ζήλο και αγάπη έχει καταπιαστεί ο καθηγητής Joerg Schaefer τα τελευταία χρόνια. Η ενασχόληση με τον Καβάφη αρχίζει, όπως μας λέει ο ίδιος από τη στιγμή που ο η γυναίκα του τού χάρισε πριν από μερικά χρόνια ένα βιβλίο με ποιήματα του Καβάφη. «Εάν θυμάμαι καλά, πρέπει να ήταν ένα βιβλίο που είχε εκδοθεί γύρω στα 1970 από τις εκδόσεις Ίκαρος», μας λέει. Η ποίηση συγκινούσε πάντοτε τον κ. Schaefer και η ενασχόλησή του με την τέχνη του λόγου αρχίζει από τα νεανικά του χρόνια, όπως μας εκμυστηρεύτηκε η γυναίκα του.
Το βιβλίο που του χάρισε η γυναίκα του στάθηκε η αφορμή, όπως μας λέει ο κ. Schaefer «να καθίσω με συστηματικό τρόπο και να μεταφράσω ορισμένα ποιήματα του Καβάφη εις την Γερμανική γλώσσα. Μετά από δυο χρόνια συστηματικής έρευνας ο όγκος του υλικού που είχε μαζευτεί ήταν πάρα πολύ μεγάλος και σκέφτηκα τελικά να εκδώσω τη δουλειά αυτή».
Το βιβλίο του με τίτλο «Konstantin Kavafis, Das Hauptwerk» δεν έχει ακόμα κυκλοφορήσει στην Ελλάδα αλλά στη Γερμανία έτυχε θερμής υποδοχής από το κοινό. Μάλιστα ο καθηγητής Schaefer είχε προσκληθεί στην έκθεση της Φρανκφούρτης για να παρουσιάσει το βιβλίο του στις 9 Oκτωβρίου, μια δηλαδή ημέρα πριν την τελετή αναγόρευσής του σε επιτίμου διδάκτορα του Πανεπιστημίου μας. Έτσι, δυστυχώς, δεν μπόρεσε να παρευρεθεί στην έκθεση.

Τι ήταν αυτό όμως που δυσκόλεψε ιδιαίτερα τον συγγραφέα κατά τη συγγραφή του βιβλίου;

«Η μετάφραση κειμένων μου δίνει μεγάλη ευχαρίστηση. Αυτό που με κούρασε λίγο, αλλά όφειλα να το κάνω, είναι τα σχόλια που διανθίζουν το βιβλίο τα οποία επεξηγούν δύσκολα σημεία και φωτίζουν ιστορικές πτυχές των ποιημάτων του Καβάφη», μας λέει ο καθηγητής και υπογραμμίζει ότι αυτή ήταν μια δυσκολη εργασία την οποία όμως «όφειλα να κάνω διότι οι Γερμανοί δεν είναι κατατοπισμένοι στην ιστορία των ελληνιστικών χρόνων ή στη Βυζαντινή ιστορία. Πέρασα ώρες ολόκληρες στη Γεννάδιο βιβλιοθήκη και αλλού προκειμένου να συλλέξω όλες τις πληροφορίες που ήταν αναγκαίες. Έπρεπε να διαβάσω και εγώ τα ίδια βιβλία που είχε μελετήσει ο Καβάφης καθώς και τα αρχαία κείμενα. Στη Γερμανία έχω μια ολόκληρη βιβλιοθήκη γεμάτη με τα φιλολογικά έργα που αναφέρονται στον Καβάφη».

Αυτό όμως που λυπεί ιδιαίτερα το συνομιλητή μας είναι ότι «μέχρι σήμερα δεν υπάρχει μια ενιαία έκδοση των ποιημάτων του Καβάφη, ενιαία με φιλολογικό βάρος», όπως υπογραμμίζει. «Υπάρχουν διάσπαρτες πολλές και καλαίσθητες εκδόσεις αλλά όχι φιλολογικά προσεγμένες. Σε μερικά από αυτά τα βιβλία ούτε η ορθογραφία δεν είναι σωστή! Δεν βρίσκεις την ορθογραφία του Καβάφη. Εξαίρεση αποτελούν τα βιβλία του μακαρίτη Γεωργίου Σαββίδη».
«Είναι δυνατόν για τον Καβάφη, έναν από τους μεγαλύτερους Έλληνες ποιητές να μην υπάρχει μια ολοκληρωμένη επιστημονική έκδοση των έργων του σε μια ομοιόμορφη σειρά τόμων;» αναρωτιέται ο κ. Schaeffer κλείνοντας τη συζήτησή μας.

 

Αρχή της σελίδας